Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Achillespees tendinopathie

Heeft u pijn en stijfheid van de achillespees tijdens wandelen, hardlopen of sporten? Dan kan er sprake zijn van een achillespees tendinopathie.

Achillespees tendinopathie is een belastinggerelateerde peesklacht. De klachten ontstaan vaak geleidelijk en worden meestal erger wanneer de achillespees meer moet leveren, bijvoorbeeld tijdens hardlopen, sprinten, springen of op de tenen staan.

De belangrijkste behandeling bestaat uit het tijdelijk aanpassen van provocerende belasting en vervolgens progressieve krachttraining van kuit en achillespees. Volledige rust is meestal niet nodig.

Wat is de achillespees?

De achillespees is de grote pees aan de achterzijde van de enkel.

Via deze pees zijn vooral de kuitspieren gastrocnemius en soleus verbonden met het hielbeen.

De achillespees verwerkt grote krachten tijdens:

wandelen;
traplopen;
hardlopen;
sprinten;
springen;
afzetten.

Om deze belasting goed te kunnen verdragen moet de pees voldoende sterk en belastbaar zijn.

Wat is achillespees tendinopathie?

Bij achillespees tendinopathie is de pees langdurig pijnlijk en minder goed belastbaar.

De term tendinopathie wordt gebruikt omdat de aandoening niet simpelweg bestaat uit een klassieke ontsteking.

Bij langdurige klachten kunnen onder andere veranderingen optreden in:

peesstructuur;
dikte van de pees;
peescellen;
gevoeligheid;
capaciteit om belasting te verwerken.

De behandeling is daarom vooral gericht op het opnieuw vergroten van die capaciteit.

Midportion achillespees tendinopathie

Bij een midportiontendinopathie zit de pijn meestal ongeveer 2 tot 7 centimeter boven de aanhechting op het hielbeen.

Vaak is de pees op die plek:

drukgevoelig;
verdikt;
pijnlijk tijdens belasting.

Dit is een veelvoorkomende vorm bij hardlopers en andere sporters.

Insertie achillespees tendinopathie

Bij een insertietendinopathie zit de pijn juist bij de aanhechting van de achillespees op het hielbeen, grofweg binnen de onderste 2 centimeter.

Hier kan naast de pees zelf ook sprake zijn van:

een prominente vorm van het hielbeen;
irritatie van een slijmbeurs;
compressie van de pees tegen het hielbeen.

Het onderscheid is belangrijk omdat bepaalde oefeningen anders worden uitgevoerd.

Symptomen van achillespees tendinopathie

Veelvoorkomende klachten zijn:

pijn in of rond de achillespees;
ochtendstijfheid;
stijfheid na rust;
pijn bij hardlopen;
pijn tijdens springen;
pijn bij kuitheffingen;
drukgevoeligheid;
soms lokale verdikking;
verminderde kuitkracht.

De pijn is meestal duidelijk gerelateerd aan belasting.

Hoe ontstaan achillespeesklachten?

Meestal bestaat niet één oorzaak.

Vaak ontstaat de klacht in een periode waarin de belasting van de pees sneller toeneemt dan de pees zich kan aanpassen.

Bijvoorbeeld wanneer u:

plotseling meer kilometers gaat hardlopen;
vaker gaat trainen;
meer heuvels gaat lopen;
sprinttraining toevoegt;
meer gaat springen;
na een periode van rust snel weer volledig begint;
plotseling veel meer wandelt.

De activiteit zelf is meestal niet schadelijk.

Vooral de verhouding tussen belasting en belastbaarheid is belangrijk.

Zijn schoenen of voetstand de oorzaak?

Niet automatisch.

Schoenen, voetstand en looptechniek worden regelmatig als oorzaak van achillespeesklachten genoemd, maar het wetenschappelijke bewijs daarvoor is beperkt.

Er bestaat geen universele:

perfecte voetstand;
perfecte hardloopschoen;
perfecte looptechniek

die achillespees tendinopathie voorkomt.

Bij een individuele patiënt kunnen schoenen of bepaalde mechanische factoren wel relevant zijn, maar deze moeten niet standaard als oorzaak worden aangewezen.

Kan iedereen achillespees tendinopathie krijgen?

Ja.

De klacht komt veel voor bij sporters, maar ook niet-sporters kunnen achillespees tendinopathie ontwikkelen.

Vooral mensen die veel:

hardlopen;
springen;
wandelen;
fysiek werk uitvoeren

belasten de achillespees regelmatig.

Daarnaast kunnen bepaalde medische aandoeningen of medicatie invloed hebben op peesgezondheid.

Bij een afwijkend klachtenpatroon kan daarom aanvullend medisch onderzoek nodig zijn.

Hoe wordt achillespees tendinopathie vastgesteld?

De diagnose wordt meestal klinisch gesteld.

De fysiotherapeut of arts kijkt naar:

locatie van de pijn;
relatie met belasting;
lokale drukpijn;
eventuele verdikking;
kuitkracht;
functioneren tijdens beweging.

Bij midportiontendinopathie passen vooral klachten 2–7 centimeter boven de aanhechting, pijn tijdens belasting en lokale gevoeligheid of verdikking.

Is een echo nodig?

Meestal niet direct.

Wanneer het klachtenpatroon duidelijk past bij achillespees tendinopathie kan vaak zonder beeldvorming worden gestart met behandeling.

Echografie kan relevant zijn wanneer:

de diagnose onzeker is;
het klachtenpatroon onverwacht verandert;
onvoldoende herstel optreedt;
een andere aandoening wordt vermoed.

Wanneer beeldvorming noodzakelijk is, is echografie meestal de eerste keuze.

Wat zegt een afwijking op de echo?

Op echografie kunnen bijvoorbeeld worden gezien:

verdikking;
verandering van peesstructuur;
verhoogde vaatvorming.

Deze bevindingen moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd.

Structurele afwijkingen kunnen namelijk ook aanwezig zijn bij mensen zonder pijn.

De behandeling richt zich daarom niet op het ‘mooier maken van de echo’, maar op klachten en functioneren.

Achillespees tendinopathie of ruptuur?

Een achillespeesruptuur is iets anders.

Tendinopathie ontstaat meestal geleidelijk.

Bij een ruptuur ontstaat juist vaak plotseling:

een knap;
hevige acute pijn;
gevoel alsof iemand tegen de kuit schopt;
sterk verlies van afzetkracht.

Bij verdenking op een gescheurde achillespees moet u dezelfde dag medische hulp zoeken.

Veelgestelde vragen over achillespees tendinopathie

Is achillespees tendinopathie een ontsteking?

Moet ik stoppen met hardlopen?

Welke oefening is het beste?

Zijn excentrische oefeningen noodzakelijk?

Is een echo nodig?

Hoe lang duurt herstel?

Is een insertietendinopathie anders?

Achillespeesklachten tijdens lopen of sporten?

Heeft u pijn en stijfheid van de achillespees tijdens wandelen, hardlopen of sporten? Onze fysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten onderzoeken welk type achillespeesklacht aanwezig is en begeleiden u met een progressieve opbouw van kuitkracht, lopen, springen en sportspecifieke belasting.

Ontstaat de pijn plotseling met een duidelijke knap en sterk verlies van afzetkracht? Laat dan eerst beoordelen of sprake kan zijn van een achillespeesruptuur.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Sander Brok

Oprichter / sportfysiotherapeut BIG-nummer: 89912872204

Sander Brok is afgestudeerd sportfysiotherapeut en tevens eigenaar van B&B Healthcare. Zijn interesse ligt breed in de zorg. Bekijk profiel