Wat is de achillespees?

De achillespees is de sterke pees aan de achterzijde van het onderbeen.

Via deze pees zijn vooral de kuitspieren gastrocnemius en soleus verbonden met het hielbeen.

De achillespees speelt een belangrijke rol bij:

• wandelen;
• traplopen;
• op de tenen staan;
• hardlopen;
• sprinten;
• springen;
• afzetten.

Tijdens snelle sportbewegingen kunnen zeer grote krachten door de achillespees lopen.

Wat is een achillespeesruptuur?

Bij een achillespeesruptuur scheuren vezels van de pees.

Er kan sprake zijn van:

• een gedeeltelijke ruptuur;
• een volledige ruptuur.

Bij een volledige ruptuur is de verbinding tussen kuitspieren en hiel grotendeels onderbroken.

Hierdoor neemt de kracht waarmee u de voet naar beneden duwt en zich afzet sterk af.

Een acute achillespeesruptuur is iets anders dan achillestendinopathie, waarbij meestal geleidelijk pijn en stijfheid van de pees ontstaan zonder plotselinge volledige scheur.

Symptomen van een achillespeesruptuur

Mogelijke symptomen zijn:

• plotselinge pijn aan de achterzijde van de enkel of kuit;
• een hoorbare of voelbare knap;
• moeite met lopen;
• sterk verminderd afzetvermogen;
• niet of moeilijk op één been op de tenen kunnen staan;
• zwelling;
• blauwe verkleuring;
• een voelbaar kuiltje in de achillespees.

Opvallend is dat de pijn soms relatief snel minder wordt.

Dat betekent niet dat de pees niet volledig gescheurd kan zijn.

Kunt u nog lopen met een gescheurde achillespees?

Soms wel.

Andere spieren kunnen de voet nog enigszins naar beneden bewegen.

Daardoor kan iemand met een volledige achillespeesruptuur soms nog:

• enkele stappen lopen;
• de enkel bewegen;
• de voet beperkt naar beneden drukken.

Dat iemand nog kan lopen sluit een ruptuur dus niet uit.

Vooral het verlies van krachtige afzet en het niet goed op één been op de tenen kunnen staan zijn verdacht.

Is een echo of MRI nodig?

Niet altijd.

Wanneer het verhaal typisch is, de Thompson-test positief is en een delle in de pees voelbaar is, kan een volledige ruptuur meestal zonder aanvullende beeldvorming worden vastgesteld.

Bij twijfel kan een echo worden gemaakt.

Dit kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer:

• de Thompson-test niet overtuigend is;
• geen duidelijke delle voelbaar is;
• een gedeeltelijke ruptuur wordt vermoed;
• de diagnose door zwelling moeilijk te stellen is.

Een MRI is bij een gewone acute volledige achillespeesruptuur meestal niet noodzakelijk.

Wat moet u doen als u denkt dat uw achillespees gescheurd is?

Laat dit dezelfde dag medisch beoordelen.

Een acute achillespeesruptuur vraagt een specifiek behandeltraject waarbij de gescheurde peesuiteinden in de eerste periode in een gunstige positie worden gehouden.

Ga daarom niet zelf uitgebreid rekken of testen hoeveel beweging nog mogelijk is.

Totdat de diagnose duidelijk is, is voorzichtigheid met belasting verstandig.

Is behandelen zonder operatie veilig?

Voor veel patiënten wel.

Modern onderzoek laat zien dat de uiteindelijke functionele resultaten van operatieve en niet-operatieve behandeling gemiddeld dicht bij elkaar liggen.

Niet-operatief behandelen kent wel een iets hoger risico op een nieuwe ruptuur.

Daartegenover staan bij chirurgie risico’s zoals:

• wondproblemen;
• infectie;
• zenuwbeschadiging;
• andere chirurgische complicaties.

Daarom bestaat niet één behandeling die voor iedere patiënt automatisch beter is.

Wanneer wordt een operatie vaker overwogen?

Een operatie kan bijvoorbeeld eerder worden besproken bij iemand met:

• zeer hoge sporteisen;
• competitieve sport;
• zwaar lichamelijk werk;
• een verhoogde behoefte om het reruptuurrisico zo klein mogelijk te maken;
• specifieke kenmerken van het letsel.

Daartegenover kan conservatieve behandeling juist aantrekkelijker zijn wanneer iemand een hoger risico op wond- of operatiecomplicaties heeft.

Denk bijvoorbeeld aan bepaalde patiënten met:

• diabetes;
• perifeer vaatlijden;
• roken.

De uiteindelijke beslissing wordt samen met de behandelend arts genomen.