Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Binnenste enkelbandletsel

Heeft u na een verzwikking, botsing of val pijn aan de binnenzijde van uw enkel? Dan kan er sprake zijn van letsel van de binnenste enkelbanden, ook wel het mediale of deltoïde enkelbandcomplex genoemd.

Binnenste enkelbandletsel komt minder vaak geïsoleerd voor dan een klassieke verzwikking van de buitenste enkelbanden. Vooral bij een zwaarder trauma kunnen ook de syndesmose, het kuitbeen of andere structuren rond de enkel beschadigd zijn.

Daarom is het belangrijk om bij duidelijke mediale enkelpijn, forse zwelling of niet kunnen lopen goed te beoordelen of sprake is van alleen een bandletsel of van een uitgebreidere enkelblessure.

Wat zijn de binnenste enkelbanden?

Aan de binnenzijde van de enkel ligt het deltoïde ligamentcomplex.

Dit bestaat uit meerdere sterke banden tussen het scheenbeen en botten van voet en enkel.

Er worden grofweg een oppervlakkig en een diep gedeelte onderscheiden.

Samen helpen deze banden voorkomen dat de voet te ver naar buiten kantelt en dragen ze bij aan de stabiliteit van de enkelvork.

Ze werken daarbij samen met:

de syndesmose;
de buitenste enkelbanden;
pezen en spieren rondom de enkel;
de botstructuren van scheenbeen, kuitbeen en sprongbeen.

Hoe ontstaat binnenste enkelbandletsel?

Binnenste enkelbandletsel ontstaat meestal tijdens een duidelijk traumatisch moment.

Een veelvoorkomend mechanisme is een krachtige beweging waarbij de voet relatief naar buiten kantelt of draait.

Dit kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens:

voetbal;
hockey;
basketbal;
rugby;
skiën;
een val;
een botsing;
een ongelukkige landing.

De mediale enkelbanden komen dan plotseling sterk onder spanning te staan.

Is een simpele verstapping voldoende?

Dat kan, maar een geïsoleerd licht binnenste-enkelbandletsel komt minder vaak voor dan een buitenbandverzwikking.

Een zwaarder letsel kan samengaan met:

een distale fibulafractuur;
een mediale malleolusfractuur;
syndesmoseletsel;
letsel van de buitenste enkelbanden;
kraakbeen- of botletsel.

Daarom verdient pijn aan de binnenzijde van de enkel na een fors trauma extra aandacht.

Symptomen van binnenste enkelbandletsel

Mogelijke klachten zijn:

pijn aan de binnenzijde van de enkel;
drukpijn rond de binnenenkel;
zwelling;
blauwe verkleuring;
pijn bij staan of lopen;
onzeker of instabiel gevoel;
pijn bij draaien van de voet;
moeite met sportbelasting.

De ernst varieert van lichte rek van ligamentvezels tot een gedeeltelijke of volledige scheur.

Gedeeltelijke of volledige scheur

Een binnenste enkelband kan in verschillende mate beschadigd raken.

Bij een relatief lichte blessure zijn vooral enkele ligamentvezels opgerekt of beschadigd.

Bij ernstiger letsel kan sprake zijn van:

een gedeeltelijke scheur;
een volledige scheur;
letsel van meerdere delen van het deltoïde complex.

Er bestaat voor deltoïde-ligamentletsels geen universeel gebruikte klinische classificatie die in alle onderzoeken en behandelprotocollen hetzelfde wordt toegepast.

Daarom is vooral de functionele stabiliteit van de enkel belangrijk.

Waarom is stabiliteit belangrijk?

De enkelvork wordt gevormd door scheenbeen en kuitbeen met daartussen het sprongbeen.

De binnenste enkelbanden helpen het sprongbeen goed in die vork te houden.

Bij een ernstig ligamentletsel kan de binnenzijde van de enkelvork te veel openen.

Dat kan wijzen op een instabiele enkel.

Bij zo’n situatie wordt niet alleen gekeken naar de gescheurde band, maar naar de gehele enkelconstructie.

Binnenste enkelband en syndesmoseletsel

Bij een krachtige externe rotatie van de voet kan naast het deltoïde ligament ook de syndesmose beschadigd raken.

De syndesmose bestaat uit ligamenten tussen scheenbeen en kuitbeen.

Een gecombineerd letsel kan leiden tot meer instabiliteit en heeft meestal een ander hersteltraject dan een eenvoudige enkelverzwikking.

Pijn hoger aan de voor- of buitenzijde van de enkel kan hierbij passen.

Binnenste enkelband en enkelfractuur

Deltoïde-ligamentletsel komt relatief vaak voor in combinatie met een fibulafractuur.

Daarom moet bij duidelijke mediale pijn na een serieus trauma altijd worden overwogen of ook een botbreuk aanwezig kan zijn.

Vooral wanneer u:

niet op de voet kunt staan;
nauwelijks kunt lopen;
veel botdrukpijn heeft;
forse zwelling heeft

kan medische beoordeling nodig zijn.

Hoe wordt binnenste enkelbandletsel onderzocht?

Tijdens het onderzoek wordt eerst gekeken naar:

het traumamechanisme;
locatie van de pijn;
zwelling;
blauwe verkleuring;
mogelijkheid om te lopen;
gevoel van instabiliteit.

Daarna kan lichamelijk onderzoek volgen.

Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar:

drukpijn over de mediale banden;
enkelbeweging;
kracht;
stabiliteit;
reactie op valgus- of rotatiestress.

Bij een ernstige acute blessure worden provocatietesten voorzichtig uitgevoerd.

Is een MRI nodig?

Niet bij ieder licht enkelbandletsel.

MRI kan wel zinvol zijn wanneer:

ernstig deltoïde-ligamentletsel wordt vermoed;
de enkel mogelijk instabiel is;
syndesmoseletsel wordt vermoed;
er ook andere band- of kraakbeenletsels kunnen zijn;
de klachten onverwacht lang blijven bestaan.

MRI kan zowel het oppervlakkige als diepe deel van het deltoïde ligamentcomplex beoordelen.

De scan bepaalt echter niet zelfstandig of een operatie nodig is.

Wat doet u direct na de blessure?

In de eerste dagen kunt u de enkel relatief beschermen.

Afhankelijk van de ernst kan het prettig zijn om:

belasting tijdelijk te verminderen;
de enkel hoog te leggen;
compressie te gebruiken;
kort te koelen voor pijnvermindering;
zo nodig tijdelijk krukken te gebruiken.

Langdurige volledige rust is meestal niet nodig bij een stabiel ligamentletsel.

Zodra dit verantwoord en goed te verdragen is wordt beweging geleidelijk hervat.

Mag u lopen?

Bij een relatief licht en stabiel enkelbandletsel wordt meestal geprobeerd om zo snel mogelijk weer normaal te lopen binnen de pijngrens.

Kunt u nauwelijks vier stappen zetten na het trauma, dan is eerst medische beoordeling verstandig.

Bij ernstiger ligamentletsel kan tijdelijk gebruik van:

krukken;
brace;
walker;
immobilisatie

nodig zijn.

Dit hangt af van de stabiliteit van de enkel en eventueel bijkomend letsel.

Is een brace of tape nodig?

Een brace of tape kan bij bepaalde patiënten tijdelijk extra steun geven.

Dit kan vooral zinvol zijn wanneer:

de enkel instabiel voelt;
sportbelasting wordt hervat;
het letsel ernstiger is.

Bij zwaardere deltoïde-ligamentletsels kan in eerste instantie meer rigide bescherming nodig zijn.

Er bestaat geen universeel braceschema voor iedere mediale enkelbandblessure.

Fysiotherapie bij binnenste enkelbandletsel

Fysiotherapie kan een belangrijke rol spelen nadat is vastgesteld dat de enkel stabiel genoeg is voor conservatieve behandeling.

De revalidatie kan bestaan uit:

herstellen van enkelbeweging;
kuitkracht;
voet- en enkelspierkracht;
balans;
proprioceptie;
neuromusculaire controle;
lopen;
springen;
sportspecifieke training.

Het doel is om de enkel niet alleen pijnvrij te krijgen, maar opnieuw voldoende belastbaar en stabiel te maken voor uw activiteiten.

Oefeningen bij binnenste enkelbandletsel

In de eerste fase kunnen relatief eenvoudige oefeningen worden gebruikt.

Bijvoorbeeld:

rustig bewegen van de enkel;
voet heffen en strekken;
lichte weerstandsoefeningen;
kuitactivatie.

Daarna kan worden opgebouwd naar:

kuitheffingen;
eenbenige krachttraining;
balans op één been;
dynamische stabiliteit;
sprongvormen.

De belasting wordt aangepast aan de ernst van het letsel en de reactie van de enkel.

Veelgestelde vragen over binnenste enkelbandletsel

Wat is binnenste enkelbandletsel?

Hoe ontstaat het?

Is binnenste enkelbandletsel ernstig?

Heb ik een MRI nodig?

Moet een gescheurde binnenste enkelband geopereerd worden?

Kan fysiotherapie helpen?

Pijn aan de binnenzijde van uw enkel na een verzwikking?

Heeft u na een val, botsing of verzwikking pijn aan de binnenzijde van uw enkel? Onze fysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten kunnen de functie en stabiliteit van uw enkel beoordelen en u begeleiden bij het herstellen van beweging, kracht, balans en sportbelasting.

Kunt u na het trauma nauwelijks lopen, heeft u duidelijke botpijn of is de enkel ernstig gezwollen of instabiel? Laat de enkel dan eerst medisch beoordelen.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Sander Brok

Oprichter / sportfysiotherapeut BIG-nummer: 89912872204

Sander Brok is afgestudeerd sportfysiotherapeut en tevens eigenaar van B&B Healthcare. Zijn interesse ligt breed in de zorg. Bekijk profiel