Tekst

Lettertype

Binnenste kniebandletsel

Heeft u na een botsing, verdraaiing of sportongeval pijn aan de binnenzijde van uw knie? Dan kan er sprake zijn van letsel van de binnenste knieband, ook wel het mediale collaterale ligament of MCL genoemd.

De binnenste knieband helpt voorkomen dat de knie te ver naar binnen knikt. Een blessure kan variëren van een lichte verrekking tot een volledige scheur.

De meeste geïsoleerde MCL-blessures herstellen zonder operatie. De behandeling bestaat meestal uit tijdelijke bescherming, het geleidelijk herstellen van beweging en daarna het opbouwen van kracht, stabiliteit en sportspecifieke belasting.

Wat is de binnenste knieband?

Aan de binnenzijde van de knie bevindt zich het mediale collaterale ligament (MCL).

Deze stevige band verbindt het bovenbeen met het scheenbeen en helpt de knie stabiel te houden wanneer er zijwaartse krachten op komen.

De MCL bestaat uit meerdere onderdelen en werkt samen met andere banden en structuren in de knie.

De band is vooral belangrijk bij het opvangen van een zogenaamde valguskracht: een kracht waarbij de knie naar binnen wordt gedrukt terwijl het onderbeen relatief naar buiten beweegt.

Hoe ontstaat binnenste kniebandletsel?

Een MCL-blessure ontstaat meestal door een duidelijk traumatisch moment.

Een bekend mechanisme is een harde kracht tegen de buitenzijde van de knie.

Dit kan bijvoorbeeld gebeuren:

tijdens een voetbal- of hockeytackle;
bij rugby of andere contactsport;
tijdens skiën;
door uitglijden;
na een val;
tijdens een onverwachte draaibeweging.

De voet kan daarbij vaststaan terwijl knie en lichaam verder bewegen.

Hierdoor komt veel spanning op de binnenste knieband te staan.

Is overbelasting ook een oorzaak?

Een klassieke MCL-blessure ontstaat meestal acuut en niet door gewone repetitieve belasting.

Langdurige pijn aan de binnenzijde van de knie zonder duidelijk trauma kan ook andere oorzaken hebben.

Denk bijvoorbeeld aan:

meniscusklachten;
pes-anserinusklachten;
knieartrose;
andere spier- of peesproblemen.

Daarom is het verstandig om geleidelijk ontstane mediale kniepijn niet automatisch een binnenste-kniebandblessure te noemen.

Symptomen van MCL-letsel

Veelvoorkomende klachten zijn:

pijn aan de binnenzijde van de knie;
drukpijn over de binnenste knieband;
zwelling;
soms een blauwe verkleuring;
pijn tijdens lopen;
pijn bij draaien;
onzeker of instabiel gevoel;
moeite met sporten.

Bij een lichte blessure kan lopen nog redelijk goed mogelijk zijn.

Bij een ernstiger letsel kan de knie duidelijk instabiel voelen wanneer er zijwaartse kracht op komt.

Kan er tegelijkertijd ander knieletsel zijn?

Ja.

Vooral bij een forse verdraaiing of harde botsing kan naast de binnenste knieband ook letsel ontstaan aan bijvoorbeeld:

voorste kruisband;
achterste kruisband;
meniscus;
gewrichtskapsel;
bot.

Bij ernstiger MCL-letsel komt gecombineerd ligamentletsel relatief vaak voor.

Een zeer instabiele knie of snel ontstane forse zwelling verdient daarom uitgebreider onderzoek.

Hoe wordt MCL-letsel onderzocht?

Een fysiotherapeut, sportarts of orthopedisch specialist kijkt naar:

het blessuremechanisme;
plaats van de pijn;
zwelling;
beweeglijkheid;
lopen;
stabiliteit.

Een belangrijke test is de valgusstresstest.

Hierbij wordt gecontroleerd hoeveel de binnenzijde van de knie opent wanneer er gecontroleerd zijwaartse kracht wordt gegeven.

Is een MRI nodig?

Niet bij iedere MCL-blessure.

Een relatief duidelijke geïsoleerde graad-1- of graad-2-blessure kan vaak op basis van het trauma en lichamelijk onderzoek worden behandeld.

Een MRI kan zinvol zijn wanneer:

ernstig MCL-letsel wordt vermoed;
de knie duidelijk instabiel is;
kruisband- of meniscusletsel mogelijk is;
de exacte locatie van een complete scheur belangrijk is;
een operatie wordt overwogen;
het herstel onverwacht verloopt.

MRI kan zowel de MCL als veel andere structuren in de knie beoordelen.

Wat doet u direct na de blessure?

In de eerste dagen is het verstandig om de knie relatief te beschermen zonder deze langdurig volledig stil te leggen.

U kunt afhankelijk van de ernst:

belastende sport tijdelijk stoppen;
de knie rustig blijven bewegen;
lopen binnen wat goed te verdragen is;
eventueel krukken gebruiken;
compressie toepassen bij zwelling;
het been tijdelijk hoog leggen;
koelen gebruiken voor pijnverlichting.

Het doel is daarna zo snel als verantwoord normale beweging en belasting terug te krijgen.

Mag u op het been staan?

Bij veel geïsoleerde MCL-blessures mag het been relatief vroeg worden belast zolang dit goed te verdragen is.

Wanneer lopen erg pijnlijk is, kunnen krukken tijdelijk helpen.

Het is meestal niet nodig om te wachten totdat alle pijn volledig verdwenen is voordat u het been weer gebruikt.

De hoeveelheid belasting wordt afgestemd op:

ernst van het letsel;
instabiliteit;
pijn;
eventueel ander knieletsel.

Fysiotherapie bij binnenste kniebandletsel

Fysiotherapie kan helpen om de knie gecontroleerd weer volledig te belasten.

De behandeling richt zich afhankelijk van de fase op:

verminderen van bewegingsbeperking;
herstellen van kniebuiging en -strekking;
opbouwen van spierkracht;
verbeteren van balans en kniecontrole;
herstellen van loopfunctie;
hardlopen;
springen;
wenden en keren;
sportspecifieke bewegingen.

Bij sporters wordt de behandeling uiteindelijk afgestemd op de krachten die tijdens trainingen en wedstrijden optreden.

Oefeningen bij MCL-letsel

In de eerste fase kunnen relatief eenvoudige oefeningen worden gebruikt om beweging en spierfunctie te onderhouden.

Vervolgens kan worden opgebouwd naar:

quadricepstraining;
hamstringtraining;
bilspiertraining;
squats;
lunges;
step-ups;
balans- en controleoefeningen.

Later worden dynamische bewegingen toegevoegd.

Denk aan:

hardlopen;
springen;
afremmen;
zijwaarts bewegen;
draaien;
wenden en keren.

De precieze opbouw hangt af van de ernst van het letsel.

Wanneer weer hardlopen?

Hardlopen wordt meestal hervat wanneer:

normaal lopen goed gaat;
de knie weinig of niet meer gezwollen is;
de bewegingsuitslag voldoende is;
spierkracht duidelijk is hersteld;
de knie stabiel aanvoelt.

Daarna wordt de snelheid geleidelijk opgevoerd.

Een stabiele rustige duurloop is nog iets anders dan de snelle zijwaartse krachten tijdens bijvoorbeeld voetbal.

Wanneer weer sporten?

Terugkeer naar sport hoort vooral criteria-gestuurd te verlopen.

Belangrijk is dat u bijvoorbeeld:

vrijwel volledige kniebuiging en -strekking heeft;
geen relevante zwelling heeft;
voldoende kracht heeft;
geen duidelijke mediale instabiliteit heeft;
zonder problemen kunt hardlopen;
kunt springen en landen;
kunt versnellen en afremmen;
zijwaartse bewegingen kunt uitvoeren.

Voor sporten zoals voetbal, hockey en skiën moeten uiteindelijk ook draaibewegingen en richtingsveranderingen worden getest.

Een vaste termijn alleen is daarom onvoldoende om te bepalen of u weer kunt spelen.

Hoe lang duurt herstel?

De herstelduur verschilt per ernst van het letsel.

Een lichte graad-1-blessure kan relatief snel herstellen.

Bij een gedeeltelijke of volledige scheur duurt het herstel meestal duidelijk langer.

Ook de aanwezigheid van ander knieletsel heeft grote invloed.

Daarom is het beter om herstel te beoordelen aan de hand van:

stabiliteit;
kracht;
functie;
reactie op toenemende belasting

dan alleen aan de hand van het aantal verstreken weken.

Moet een gescheurde MCL geopereerd worden?

Meestal niet.

De binnenste knieband heeft een relatief goede bloedvoorziening en veel geïsoleerde MCL-scheuren kunnen zonder operatie genezen.

Een operatie kan in specifieke situaties worden overwogen, bijvoorbeeld bij:

bepaalde ernstige distale afscheuringen;
een verplaatste MCL die niet goed terug tegen het bot kan genezen;
aanhoudende duidelijke mediale instabiliteit;
multiligamentair knieletsel;
onvoldoende herstel na conservatieve behandeling.

De orthopedisch chirurg bepaalt of een dergelijke situatie aanwezig is.

Wanneer moet u naar de huisarts?

Laat de knie medisch beoordelen wanneer u na een ongeval:

nauwelijks of niet op het been kunt staan;
zeer veel instabiliteit ervaart;
de knie niet goed kunt strekken;
binnen korte tijd forse zwelling krijgt;
een duidelijke vervorming ziet;
ernstige pijn heeft.

Laat de knie ook verder onderzoeken wanneer het herstel stagneert of de knie ondanks revalidatie instabiel blijft.

Veelgestelde vragen over binnenste kniebandletsel

Wat is binnenste kniebandletsel?

Hoe ontstaat een MCL-blessure?

Moet een gescheurde MCL geopereerd worden?

Heb ik een brace nodig?

Is een MRI nodig?

Wanneer mag ik weer sporten?

Binnenste knieband geblesseerd?

Heeft u na een verdraaiing of botsing pijn aan de binnenzijde van uw knie en wilt u veilig terugkeren naar lopen, werken of sporten? Onze fysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten beoordelen de stabiliteit en functie van uw knie en begeleiden u met een progressief programma van beweging en kracht naar volledige sportbelasting.

Is de knie zeer instabiel, kunt u niet op het been staan of is deze kort na het ongeval fors opgezwollen? Laat de knie dan eerst medisch beoordelen.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Sander Brok

Oprichter / sportfysiotherapeut BIG-nummer: 89912872204

Sander Brok is afgestudeerd sportfysiotherapeut en tevens eigenaar van B&B Healthcare. Zijn interesse ligt breed in de zorg. Bekijk profiel