Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Buitenste kniebandletsel

Heeft u na een botsing, val of verdraaiing pijn aan de buitenzijde van uw knie? Dan kan er sprake zijn van letsel van de buitenste knieband, ook wel het laterale collaterale ligament (LCL) of fibulaire collaterale ligament (FCL) genoemd.

De buitenste knieband helpt voorkomen dat de knie te ver naar buiten wijkt. Een blessure kan variëren van een lichte verrekking tot een volledige scheur.

Lichte geïsoleerde LCL-blessures kunnen meestal zonder operatie herstellen. Bij ernstige instabiliteit is het belangrijk om te onderzoeken of ook andere structuren aan de buiten- en achterzijde van de knie beschadigd zijn.

Wat is de buitenste knieband?

De buitenste knieband loopt van het dijbeen naar de kop van het kuitbeen aan de buitenzijde van de knie.

De medische namen zijn:

lateraal collateraal ligament (LCL);
fibulair collateraal ligament (FCL).

De band is vooral belangrijk voor de stabiliteit van de knie tegen varuskrachten.

Daarbij wordt de buitenzijde van de knie als het ware verder geopend.

De LCL werkt hierbij samen met andere ligamenten, pezen en spieren rondom de knie.

Hoe ontstaat buitenste kniebandletsel?

LCL-letsel ontstaat meestal tijdens een duidelijk traumatisch moment.

Een klassiek mechanisme is een harde kracht tegen de binnenzijde van de knie, waardoor de knie naar buiten wordt geduwd.

Dit kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens:

voetbal;
hockey;
rugby;
skiën;
vechtsport;
een botsing;
een val;
een verkeersongeval.

Ook hyperextensie of een krachtige draaibeweging kan letsel aan de buitenzijde van de knie veroorzaken.

Is overbelasting een oorzaak?

Een echte LCL-verrekking of -scheur ontstaat meestal niet door normale herhaalde belasting.

Geleidelijk ontstane pijn aan de buitenzijde van de knie kan ook andere oorzaken hebben, bijvoorbeeld:

iliotibiale-bandklachten;
lateraal meniscusletsel;
peesklachten;
artrose;
klachten vanuit het proximale tibiofibulaire gewricht.

Daarom is niet iedere pijn aan de buitenkant van de knie automatisch een buitenste-kniebandblessure.

Symptomen van LCL-letsel

Mogelijke klachten zijn:

pijn aan de buitenzijde van de knie;
drukpijn over de buitenste knieband;
zwelling;
blauwe verkleuring;
pijn tijdens lopen;
pijn tijdens draaien;
instabiel of onzeker gevoel;
moeite met zijwaartse bewegingen;
problemen tijdens sport.

Bij ernstiger letsel kan de knie vooral instabiel voelen wanneer er een zijwaartse kracht op komt.

Wat is de posterolaterale hoek van de knie?

De buiten- en achterzijde van de knie wordt vaak aangeduid als de posterolaterale hoek, of PLC.

Belangrijke structuren hiervan zijn onder andere:

de buitenste knieband;
de popliteuspees;
het popliteofibulaire ligament.

Samen zorgen deze structuren voor stabiliteit tegen onder andere:

varuskrachten;
uitwendige rotatie;
bepaalde achterwaartse bewegingen van het onderbeen.

Ernstige blessures van de LCL komen geregeld samen voor met beschadiging van deze structuren.

LCL-letsel en kruisbandletsel

Bij een zware knieblessure kan ook letsel ontstaan aan:

voorste kruisband;
achterste kruisband;
meniscus;
posterolaterale hoek.

Vooral ernstig posterolateraal letsel wordt regelmatig samen met kruisbandletsel gezien.

Daarom is het bij veel instabiliteit niet voldoende om alleen de buitenste knieband te onderzoeken.

Hoe wordt LCL-letsel onderzocht?

Tijdens het onderzoek wordt gevraagd naar:

het blessuremechanisme;
plaats van de pijn;
zwelling;
instabiliteit;
problemen met lopen en sporten.

Daarna wordt gekeken naar:

bewegingsuitslag;
drukpijn;
kracht;
stabiliteit;
lopen.

Een belangrijke test is de varusstresstest.

Onderzoek naar de posterolaterale hoek

Wanneer ernstiger letsel wordt vermoed, kunnen aanvullende stabiliteitstesten worden uitgevoerd.

Voorbeelden zijn:

dial test;
posterolaterale drawer test;
external rotation recurvatum test.

Deze testen beoordelen vooral rotatoire en posterolaterale instabiliteit.

Dit is belangrijk omdat een PLC-blessure soms gemist wordt wanneer alleen de LCL wordt getest.

Is een MRI nodig?

Niet bij iedere lichte LCL-blessure.

Bij een duidelijk mild geïsoleerd letsel kan lichamelijk onderzoek soms voldoende zijn om de eerste behandeling te bepalen.

MRI kan relevant zijn wanneer:

een complete scheur wordt vermoed;
veel instabiliteit aanwezig is;
een PLC-blessure mogelijk is;
kruisband- of meniscusletsel wordt vermoed;
een operatie wordt overwogen;
het herstel niet verloopt zoals verwacht.

Een MRI laat bovendien zien waar de band beschadigd is en welke andere structuren betrokken zijn.

Wat doet u direct na een LCL-blessure?

In de eerste fase wordt vooral geprobeerd de knie te beschermen zonder deze onnodig langdurig volledig stil te leggen.

Afhankelijk van de ernst kunt u:

tijdelijk stoppen met sport;
lopen doseren;
eventueel krukken gebruiken;
de knie rustig blijven bewegen;
compressie gebruiken bij zwelling;
koelen voor tijdelijke pijnvermindering.

Daarna wordt de belasting geleidelijk opnieuw opgebouwd.

Mag u lopen met LCL-letsel?

Bij een lichte geïsoleerde blessure is lopen binnen wat goed wordt verdragen vaak mogelijk.

Wanneer lopen veel pijn geeft of de knie instabiel voelt, kunnen tijdelijk krukken worden gebruikt.

Bij ernstig letsel wordt de toegestane belasting afgestemd op:

stabiliteit;
betrokken structuren;
eventuele brace;
advies van arts of fysiotherapeut.

Fysiotherapie bij buitenste kniebandletsel

Fysiotherapie richt zich niet alleen op het ‘sterker maken van spieren rondom de knieband’.

Het doel is om de volledige knie weer belastbaar te maken.

De revalidatie kan bestaan uit:

herstellen van kniebuiging en -strekking;
quadricepstraining;
hamstringtraining;
heup- en bilspiertraining;
balans en proprioceptie;
kniecontrole;
looptraining;
hardlopen;
springen;
richtingsveranderingen;
sportspecifieke training.

De belasting wordt geleidelijk verhoogd naarmate stabiliteit en functie verbeteren.

Oefeningen bij LCL-letsel

In de eerste fase wordt vaak gestart met eenvoudige oefeningen.

Later kan worden opgebouwd naar:

squats;
step-ups;
lunges;
eenbenige krachttraining;
balans;
sprongvormen.

Voor sporters worden vervolgens toegevoegd:

joggen;
versnellen;
sprinten;
afremmen;
zijwaarts bewegen;
wenden en keren.

Daarbij moet uiteindelijk ook zijwaartse kniebelasting weer goed worden verdragen.

Wanneer weer sporten?

Een terugkeer naar sport wordt beter bepaald op basis van functie dan alleen op het aantal weken sinds de blessure.

Belangrijk zijn bijvoorbeeld:

voldoende kniebeweging;
nauwelijks of geen zwelling;
herstelde kracht;
goede balans;
voldoende laterale stabiliteit;
pijnvrij of goed verdraagbaar hardlopen;
springen en landen;
versnellen en afremmen;
wenden en keren.

Voor contactsporten moet de knie uiteindelijk ook onvoorspelbare zijwaartse belasting kunnen verdragen.

Veelgestelde vragen over buitenste kniebandletsel

Wat is de buitenste knieband?

Hoe ontstaat LCL-letsel?

Geneest een gescheurde LCL vanzelf?

Is een MRI nodig?

Heb ik een brace nodig?

Wanneer mag ik weer sporten?

Buitenste knieband geblesseerd?

Heeft u na een botsing, val of verdraaiing pijn aan de buitenzijde van uw knie? Onze fysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten onderzoeken de stabiliteit en functie van uw knie en begeleiden u waar passend met een geleidelijke opbouw van kracht, lopen en sportspecifieke belasting.

Is uw knie duidelijk instabiel, kunt u nauwelijks lopen of heeft u tintelingen, gevoelsverlies of problemen met het optillen van uw voet? Laat de knie dan eerst medisch beoordelen.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Wouter van Beek

Oprichter / fysiotherapeut BIG-nummer: 69913051804

Wouter van Beek is afgestudeerd sportfysiotherapeut en oprichter van fysiotherapiepraktijk B&B Healthcare. Bekijk profiel