Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Compartimentsyndroom

Heeft u tijdens het sporten steeds pijn, spanning of een branderig gevoel in uw onderbeen dat na rust weer afneemt? Dan kan er sprake zijn van een compartimentsyndroom. Hierbij loopt de druk binnen een spiercompartiment op, waardoor spieren, bloedvaten en zenuwen in de knel kunnen komen.

Er bestaan twee belangrijke vormen: het acute compartimentsyndroom en het chronisch inspanningsgebonden compartimentsyndroom. Het verschil is belangrijk: een acute vorm is een medisch spoedgeval, terwijl de chronische vorm vooral klachten veroorzaakt tijdens inspanning.

Wat is een compartimentsyndroom?

Spieren in armen en benen liggen in groepen bij elkaar. Zo’n groep wordt een compartiment genoemd en is omgeven door stevig bindweefsel, de fascie.

Deze fascie kan maar beperkt uitrekken. Wanneer de inhoud van het compartiment door zwelling of inspanning toeneemt, kan daardoor de druk oplopen.

Het compartimentsyndroom komt vooral voor in het onderbeen, maar kan ook in bijvoorbeeld de onderarm ontstaan.

Acuut compartimentsyndroom

Een acuut compartimentsyndroom ontstaat plotseling, meestal na een ernstig letsel zoals:

een botbreuk;
een forse kneuzing;
een crush-letsel;
een bloeding in het spiercompartiment;
soms een te strak gipsverband of verband.

Door de snel oplopende druk kan de bloedtoevoer naar spieren en zenuwen worden verstoord. Zonder snelle behandeling kan blijvende schade ontstaan.

Een acuut compartimentsyndroom moet daarom direct medisch worden behandeld.

Chronisch inspanningsgebonden compartimentsyndroom

De chronische vorm ontstaat vooral tijdens herhaalde lichamelijke belasting. Dit wordt ook wel chronisch inspanningsgebonden compartimentsyndroom of CECS genoemd.

Tijdens inspanning worden spieren tijdelijk groter. Wanneer de fascie onvoldoende ruimte biedt, kan de druk in het compartiment stijgen.

Deze vorm komt relatief vaak voor bij hardlopers en sporters die veel repeterende belasting van de onderbenen hebben.

Symptomen van een chronisch compartimentsyndroom

Kenmerkend is dat de klachten voorspelbaar tijdens inspanning ontstaan.

U kunt bijvoorbeeld last krijgen van:

een drukkende, zeurende of brandende pijn;
een strak of gespannen gevoel;
kramp;
tintelingen of een doof gevoel;
tijdelijke spierzwakte;
soms moeite om de voet goed op te tillen.

De klachten beginnen vaak steeds rond ongeveer hetzelfde moment, bijvoorbeeld na een bepaalde looptijd of afstand.

Wanneer u stopt met sporten, nemen de klachten meestal binnen relatief korte tijd weer af. Bij hervatting van dezelfde belasting keren ze vaak terug.

Symptomen van een acuut compartimentsyndroom

Bij de acute vorm ontstaan de klachten meestal snel en zijn ze veel ernstiger.

Belangrijke symptomen zijn:

hevige en toenemende pijn;
een zeer gespannen of harde spier;
veel pijn wanneer de betrokken spieren worden gerekt;
zwelling;
tintelingen of gevoelsverlies;
krachtsverlies.

Ontstaan dergelijke klachten plotseling, bijvoorbeeld na een botbreuk, ongeval of operatie? Zoek dan direct medische hulp. Een acuut compartimentsyndroom kan blijvende schade aan spieren en zenuwen veroorzaken wanneer het niet snel wordt behandeld.

Waardoor ontstaat een chronisch compartimentsyndroom?

De exacte oorzaak is niet altijd duidelijk.

Tijdens sporten neemt het volume van een spier toe doordat er meer bloed naartoe stroomt. Wanneer de fascie rondom de spier onvoldoende meegeeft, kan hierdoor de druk binnen het compartiment toenemen.

Factoren die mogelijk een rol spelen zijn:

veel hardlopen of andere repetitieve sportbelasting;
plotselinge toename van trainingsvolume;
hoge trainingsintensiteit;
individuele anatomische eigenschappen;
looptechniek.

De aandoening wordt vooral gezien bij actieve sporters, maar kan ook bij niet-sporters voorkomen.

Fysiotherapie bij chronisch compartimentsyndroom

Bij inspanningsgebonden klachten kan de fysiotherapeut onderzoeken welke factoren mogelijk bijdragen aan de klachten.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar:

uw trainingsbelasting;
kracht en mobiliteit;
hardloop- of sporttechniek;
het moment waarop klachten ontstaan;
verschillen tussen beide benen;
andere mogelijke oorzaken van onderbeenpijn.

De behandeling kan vervolgens bestaan uit:

aanpassen en geleidelijk opbouwen van trainingsbelasting;
kracht- en conditietraining;
sportgerichte oefentherapie;
advies over herstel;
analyse en eventueel aanpassen van looptechniek.

Het doel is om te kijken of u uw sportbelasting weer kunt opbouwen zonder dat de klachten terugkeren.

Fysiotherapie kan de fascie rondom een spier echter niet simpelweg ‘oprekken’. Wanneer ondanks een goed conservatief traject duidelijke klachten blijven bestaan, kan verder onderzoek door een sportarts of orthopedisch chirurg nodig zijn.

Veelgestelde vragen over compartimentsyndroom

Is een compartimentsyndroom gevaarlijk?

Hoe herken ik een chronisch compartimentsyndroom?

Kan ik blijven sporten met compartimentsyndroom?

Kunnen oefeningen een compartimentsyndroom genezen?

Hoe wordt een chronisch compartimentsyndroom getest?

Steeds pijn of spanning in uw onderbeen tijdens het sporten?

Keren pijn, een gespannen gevoel of tintelingen telkens terug tijdens hardlopen of andere inspanning? Onze fysiotherapeuten onderzoeken welke factoren uw klachten veroorzaken en helpen u om uw belasting verantwoord aan te passen en op te bouwen.

Wanneer aanvullend onderzoek nodig is, kunnen we adviseren over een passende vervolgstap.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Wouter van Beek

Oprichter / fysiotherapeut

Wouter van Beek is afgestudeerd sportfysiotherapeut en oprichter van fysiotherapiepraktijk B&B Healthcare. Bekijk profiel