Enkel artrose: symptomen, behandeling en oefeningen

Heeft u steeds vaker pijn en stijfheid in uw enkel tijdens wandelen, staan of sporten? Dan kan er sprake zijn van enkelartrose.

Bij enkelartrose verandert het gehele enkelgewricht. Het gewrichtskraakbeen kan dunner en onregelmatiger worden, terwijl ook het bot, gewrichtskapsel en andere structuren veranderen.

In tegenstelling tot artrose van de knie of heup ontstaat enkelartrose relatief vaak na een eerdere blessure, zoals een enkelfractuur of langdurige enkelinstabiliteit.

De behandeling begint meestal zonder operatie en richt zich op blijven bewegen, spierkracht, belasting aanpassen en waar nodig schoenen of hulpmiddelen. Bij ernstige artrose die het dagelijks leven sterk blijft beperken, kan een orthopedische operatie worden overwogen.

Enkelartrose na een breuk

Een enkelfractuur kan de kraakbeenoppervlakken direct beschadigen.

Daarnaast kan na genezing een kleine verandering in:

• gewrichtsstand;
• stabiliteit;
• belastingverdeling

blijven bestaan.

Hierdoor kunnen bepaalde delen van het gewricht langdurig meer belast worden.

Dat vergroot de kans op posttraumatische artrose.

Dit betekent niet dat iedereen die ooit een enkel heeft gebroken later artrose krijgt.

Symptomen van enkelartrose

Klachten ontwikkelen zich meestal geleidelijk.

Mogelijke symptomen zijn:

• pijn tijdens lopen;
• pijn tijdens lang staan;
• stijfheid;
• startstijfheid na rust;
• verminderde enkelbeweging;
• zwelling;
• kraken of knarsen;
• moeite met traplopen;
• moeite met ongelijke ondergrond;
• afname van sportmogelijkheden.

Bij verder gevorderde artrose kan pijn ook bij relatief lichte belasting en soms in rust voorkomen.

Hoe wordt enkelartrose vastgesteld?

De diagnose begint met het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek.

Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar:

• locatie van de pijn;
• enkelbeweging;
• stand van voet en enkel;
• looppatroon;
• spierkracht;
• stabiliteit;
• zwelling.

Bij verdenking op duidelijke enkelartrose kunnen röntgenfoto’s aanvullende informatie geven.

Fysiotherapie bij enkelartrose

De fysiotherapeut kan samen met u onderzoeken welke factoren uw functioneren beperken.

De behandeling kan bestaan uit:

• uitleg over artrose;
• advies over dagelijkse belasting;
• bewegingsoefeningen;
• progressieve krachttraining;
• balanstraining;
• verbeteren van het looppatroon;
• opbouwen van sport of werk.

Het doel is niet om het gewricht op een scan weer normaal te maken.

Het doel is dat u met uw enkel zo goed mogelijk kunt functioneren.

Kan fysiotherapie de artrose vertragen?

We weten dat oefentherapie belangrijk is voor kracht, functie en klachten.

Het is echter te stellig om te beloven dat fysiotherapie de structurele ontwikkeling van enkelartrose daadwerkelijk vertraagt.

De behandeling richt zich daarom vooral op factoren die wél beïnvloedbaar zijn, zoals:

• spierkracht;
• conditie;
• beweging;
• belasting;
• dagelijkse functie.