Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Handartrose

Heeft u pijn, stijfheid of minder kracht in uw vingers, duim of pols? Dan kan er sprake zijn van handartrose.

Bij artrose verandert het gewricht. Het kraakbeen wordt dunner en minder glad en ook andere structuren, zoals het bot en het gewrichtsslijmvlies, veranderen. Hierdoor kunnen pijn, stijfheid, verdikking van gewrichten en krachtsverlies ontstaan.

Handartrose kan voorkomen in verschillende gewrichten van de hand. Vooral de gewrichten van de vingers en het gewricht aan de basis van de duim zijn vaak betrokken.

Wat is handartrose?

Een gewricht verbindt twee botten met elkaar. De uiteinden van deze botten zijn bedekt met kraakbeen, waardoor het gewricht soepel kan bewegen.

Bij artrose verandert dit kraakbeen. Het wordt dunner en minder glad. Tegelijkertijd kunnen ook veranderingen ontstaan in:

het bot rond het gewricht;
het gewrichtskapsel;
het slijmvlies van het gewricht;
omliggende spieren en pezen.

Hierdoor kan het gewricht stijver en pijnlijker worden.

Artrose wordt vaak omschreven als ‘slijtage’, maar dat is eigenlijk te eenvoudig. Het gaat om een proces waarbij het gehele gewricht verandert.

Waar komt handartrose voor?

Handartrose kan op verschillende plaatsen ontstaan.

Artrose van de vingergewrichten

Artrose komt regelmatig voor in de kleine gewrichten van de vingers.

Dit kan leiden tot:

pijn;
stijfheid;
verdikking van het gewricht;
veranderingen in de stand van de vingers;
verminderde beweeglijkheid.

Bij de eindgewrichten van de vingers kunnen zogenaamde Heberden-knobbels ontstaan. Bij de middelste vingergewrichten worden verdikkingen ook wel Bouchard-knobbels genoemd.

Duimbasisartrose

Een veelvoorkomende vorm is artrose van het gewricht aan de basis van de duim.

Dit gewricht gebruikt u intensief bij:

knijpen;
grijpen;
een sleutel omdraaien;
een pot openen;
schrijven;
tillen.

Duimbasisartrose kan daardoor veel invloed hebben op dagelijkse activiteiten.

Symptomen van handartrose

Veelvoorkomende klachten zijn:

pijn in vingers, duim of pols;
stijfheid na rust;
ochtendstijfheid;
minder knijpkracht;
moeite met grijpen;
pijn bij draaien of wringen;
dikke of bredere vingergewrichten;
minder bewegingsvrijheid;
moeite met fijne handelingen.

Vooral na een periode van rust kan de hand stijf aanvoelen.

Bij handartrose duurt deze start- of ochtendstijfheid vaak ongeveer 10 tot 30 minuten en neemt deze af wanneer u de hand beweegt.

De ernst van de klachten kan wisselen. Soms heeft u langere tijd weinig last en daarna tijdelijk meer pijn of zwelling.

Hoe ontstaat handartrose?

De precieze oorzaak van artrose is niet bekend.

De kans op handartrose neemt onder andere toe bij:

hogere leeftijd;
erfelijke aanleg;
eerder letsel van een gewricht;
jarenlang zware belasting van de handen;
bepaalde gewrichtsaandoeningen;
overgewicht.

Handartrose komt vaker voor bij vrouwen en wordt vaker gezien vanaf middelbare leeftijd.

Een hoge belasting betekent niet automatisch dat u artrose krijgt. Meestal spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol.

Is handartrose hetzelfde als reuma?

Nee.

Artrose en reumatoïde artritis zijn verschillende aandoeningen.

Bij artrose verandert het gewricht geleidelijk en zijn vooral kraakbeen en omliggende gewrichtsstructuren betrokken.

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem ontstekingen in gewrichten veroorzaakt.

Beide kunnen pijn, stijfheid en zwelling geven, maar oorzaak en behandeling verschillen.

Bij langdurige ochtendstijfheid, veel gezwollen gewrichten of klachten die niet goed bij artrose passen kan verder medisch onderzoek nodig zijn.

Fysiotherapie en handtherapie bij handartrose

Wanneer pijn, stijfheid of krachtsverlies dagelijkse activiteiten beperkt, kan handtherapie of fysiotherapie helpen.

De handtherapeut kan onder andere kijken naar:

beweeglijkheid;
knijpkracht;
functie van duim en vingers;
dagelijkse belasting;
werk en hobby’s;
gebruik van hulpmiddelen.

De behandeling kan bestaan uit:

oefeningen voor beweeglijkheid;
gerichte krachttraining;
oefenen van grijpen en knijpen;
advies over het doseren van belasting;
advies over hulpmiddelen;
begeleiding bij gebruik van een brace of spalk;
aanpassen van dagelijkse activiteiten.

Het doel is niet om de artrose te laten verdwijnen, maar om de hand zo goed mogelijk te blijven gebruiken.

Veelgestelde vragen over handartrose

Is handartrose hetzelfde als slijtage?

Welke gewrichten worden vaak getroffen?

Helpt bewegen bij handartrose?

Kan fysiotherapie of handtherapie helpen?

Beperkt handartrose u tijdens dagelijkse activiteiten?

Heeft u pijn, stijfheid of minder kracht in uw vingers of duim en merkt u dat grijpen, knijpen of dagelijkse handelingen moeilijker worden? Onze fysiotherapeuten en handtherapeuten helpen u om beweging, kracht en handfunctie zo goed mogelijk te behouden.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Sander Brok

Oprichter / sportfysiotherapeut

Sander Brok is afgestudeerd sportfysiotherapeut en tevens eigenaar van B&B Healthcare. Zijn interesse ligt breed in de zorg. Bekijk profiel