Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Maisonneuve-fractuur

Heeft u na een forse verzwikking of draaibeweging veel pijn rond uw enkel en daarnaast pijn hoger aan de buitenzijde van uw onderbeen? Dan kan er sprake zijn van een Maisonneuve-fractuur.

Een Maisonneuve-fractuur is een complexe enkelblessure waarbij meestal een breuk hoog in het kuitbeen samengaat met beschadiging van de syndesmose tussen scheenbeen en kuitbeen. Vaak is ook de binnenzijde van de enkel beschadigd.

Omdat de meeste pijn rond de enkel wordt gevoeld, kan de breuk hoog in het kuitbeen gemakkelijk worden gemist. Daarom moet bij verdenking op dit letsel niet alleen de enkel, maar het gehele kuitbeen tot aan de knie worden onderzocht.

Een Maisonneuve-fractuur is meestal een instabiel letsel dat behandeling door een traumachirurg of orthopedisch chirurg vereist.

Wat is een Maisonneuve-fractuur?

Bij een klassieke Maisonneuve-fractuur bestaat een combinatie van letsels.

Kenmerkend zijn:

een breuk hoog in het kuitbeen, meestal in het proximale deel van de fibula;
beschadiging van de syndesmose bij de enkel;
beschadiging van het interossale membraan tussen scheenbeen en kuitbeen;
vaak letsel aan de binnenzijde van de enkel.

Aan de mediale zijde kan bijvoorbeeld sprake zijn van:

een scheur van het deltoïde ligament;
een mediale malleolusfractuur.

Ook de posterior malleolus kan betrokken zijn.

De exacte combinatie verschilt per patiënt.

Wat is de syndesmose?

De syndesmose bestaat uit ligamenten tussen het onderste deel van het scheenbeen en kuitbeen.

Deze banden houden de enkelvork bij elkaar.

Binnen die enkelvork bevindt zich het sprongbeen.

Tijdens lopen en sporten moet het sprongbeen stabiel en goed gecentreerd tussen scheenbeen en kuitbeen blijven.

Bij een Maisonneuve-letsel kan de syndesmose volledig beschadigd raken. Hierdoor kan de enkelvork te ruim of instabiel worden.

Hoe ontstaat een Maisonneuve-fractuur?

Het klassieke mechanisme bestaat uit een krachtige externe rotatie van de voet ten opzichte van het onderbeen, vaak terwijl de voet geproneerd staat.

De kracht begint meestal rond de enkel en verspreidt zich omhoog.

Daarbij kan eerst de binnenzijde van de enkel beschadigen. Vervolgens scheuren de syndesmose en het interossale membraan steeds verder richting bovenbeen.

Uiteindelijk kan de kracht hoog in het kuitbeen een spiraal- of schuine fibulafractuur veroorzaken.

Daarom zijn de klachten rond de enkel en de breuk bij de knie onderdeel van één letselmechanisme.

Waardoor kan het gebeuren?

Een Maisonneuve-fractuur ontstaat meestal tijdens een duidelijk trauma.

Bijvoorbeeld door:

ernstig verzwikken van de enkel;
voetbal;
rugby;
wintersport;
verkeerd landen;
een val;
een verkeersongeval.

Vooral een krachtige draaiing van het lichaam terwijl de voet op de grond blijft staan kan dit letsel veroorzaken.

Waar zit de pijn?

Opvallend genoeg hebben patiënten vaak vooral pijn rond de enkel.

Mogelijke klachten zijn:

pijn aan de binnenzijde van de enkel;
pijn rond de syndesmose;
forse zwelling rond de enkel;
blauwe verkleuring;
nauwelijks kunnen lopen;
pijn bij rotatie van de voet.

Daarnaast kan drukpijn aanwezig zijn hoog aan de buitenzijde van het onderbeen, net onder de knie.

Die pijn kan echter relatief mild zijn.

Daardoor wordt de fibulafractuur soms gemist.

Waarom wordt een Maisonneuve-fractuur soms gemist?

Wanneer iemand zijn enkel ernstig verzwikt, wordt de aandacht vanzelf op de enkel gericht.

Een gewone enkelröntgenfoto laat het proximale deel van het kuitbeen niet zien.

Daarom kan op de enkelbeelden een instabiel syndesmoseletsel zichtbaar zijn terwijl de hoge fibulafractuur buiten beeld blijft.

Bij verdenking op een Maisonneuve-letsel moet daarom ook het gehele kuitbeen tot aan de knie worden gepalpeerd en zo nodig afgebeeld.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Een arts beoordeelt onder andere:

het traumamechanisme;
pijn en zwelling rond de enkel;
mediale enkelstructuren;
syndesmose;
gehele fibula;
bloedvoorziening;
zenuwfunctie.

Vooral de combinatie van een ernstig rotatietrauma, mediale enkelpijn en syndesmoseletsel moet aanleiding geven om ook hoog aan het kuitbeen te onderzoeken.

Röntgenonderzoek

Bij verdenking op een Maisonneuve-fractuur worden röntgenfoto’s van de enkel gemaakt.

Daarnaast zijn beelden van het hele onderbeen, inclusief de proximale fibula, belangrijk wanneer daar drukpijn aanwezig is of het letselpatroon verdacht is.

Op de enkelbeelden wordt onder andere gekeken naar:

stand van het sprongbeen;
ruimte tussen scheenbeen en kuitbeen;
mediale gewrichtsspleet;
malleolusfracturen.

Een normaal ogende enkelröntgenfoto sluit relevant syndesmoseletsel niet altijd uit.

CT-scan

Een Maisonneuve-fractuur kan complexer zijn dan alleen een fibulabreuk en syndesmosescheur.

CT-onderzoek kan aanvullende informatie geven over bijvoorbeeld:

posterior-malleolusfracturen;
positie van de fibula in de incisura van de tibia;
andere botfragmenten;
gewrichtsoppervlak.

Dit kan vooral relevant zijn voor de planning van een operatie.

Is een Maisonneuve-fractuur instabiel?

Een klassieke Maisonneuve-fractuur wordt meestal als een instabiele enkelblessure beschouwd.

De hoge fibulafractuur is daarbij niet het belangrijkste probleem.

Vooral beschadiging van:

syndesmose;
deltoïde ligament;
mediale malleolus;
posterior malleolus

kan ertoe leiden dat het sprongbeen niet meer stabiel in de enkelvork staat.

Daarom moet de stabiliteit van het gehele enkelgewricht worden hersteld.

Moet een Maisonneuve-fractuur geopereerd worden?

De meeste klassieke instabiele Maisonneuve-fracturen worden operatief behandeld.

Er bestaan echter varianten van het letsel. In uitzonderlijke situaties kan een voldoende stabiel patroon conservatief worden behandeld.

De traumachirurg of orthopedisch chirurg bepaalt dit aan de hand van onder andere:

stand van het sprongbeen;
syndesmose-instabiliteit;
mediale stabiliteit;
posterior-malleolusletsel;
patiëntfactoren.

Wat gebeurt er tijdens de operatie?

Het belangrijkste doel van de operatie is het herstellen van een anatomisch stabiele enkelvork.

Daarbij wordt de distale fibula zo goed mogelijk teruggebracht in de juiste positie ten opzichte van de tibia.

Vervolgens wordt de syndesmose gestabiliseerd.

Hiervoor kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt:

één of meerdere syndesmoseschroeven;
dynamische fixatiesystemen;
een combinatie van technieken.

Eventuele mediale of posterior-malleolusfracturen kunnen eveneens worden behandeld.

De exacte operatie hangt af van het letselpatroon.

Veelgestelde vragen over de Maisonneuve-fractuur

Wat is een Maisonneuve-fractuur?

Waarom zit de breuk zo ver van de enkel?

Kan de fractuur worden gemist?

Moet een Maisonneuve-fractuur geopereerd worden?

Wordt de breuk hoog in het kuitbeen vastgezet?

Moet de syndesmoseschroef na zes weken verwijderd worden?

Revalideren na een Maisonneuve-fractuur?

Een Maisonneuve-fractuur moet eerst door een traumachirurg of orthopedisch chirurg worden behandeld en gecontroleerd.

Is de enkel gestabiliseerd en heeft u instructies gekregen over hoeveel u mag bewegen en belasten? Onze fysiotherapeuten kunnen u daarna begeleiden bij het herstellen van enkelmobiliteit, kracht, balans, lopen en uiteindelijk uw werk- of sportbelasting.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Sander Brok

Oprichter / sportfysiotherapeut BIG-nummer: 89912872204

Sander Brok is afgestudeerd sportfysiotherapeut en tevens eigenaar van B&B Healthcare. Zijn interesse ligt breed in de zorg. Bekijk profiel