Wat is de tarsale tunnel?

De tarsale tunnel bevindt zich aan de binnenzijde van de enkel, achter de binnenenkel.

De tunnel wordt gevormd door botstructuren en een stevige bindweefselband: het flexorretinaculum.

Door deze relatief beperkte ruimte lopen meerdere structuren, waaronder:

• de nervus tibialis;
• bloedvaten;
• de tibialis-posteriorpees;
• de flexor-digitorum-longuspees;
• de flexor-hallucis-longuspees.

De nervus tibialis splitst rond deze regio in zenuwtakken die onder andere gevoel en spierfunctie in de voetzool verzorgen.

Wat is het tarsaal tunnelsyndroom?

Bij TTS ontstaat druk, rek of irritatie van de nervus tibialis of één van zijn takken in of rond de tarsale tunnel.

Het wordt soms vergeleken met het carpaletunnelsyndroom in de pols.

Die vergelijking helpt om het principe van zenuwcompressie te begrijpen, maar het tarsaal tunnelsyndroom is minder algemeen en vaak moeilijker betrouwbaar vast te stellen.

Wanneer ontstaan de klachten?

Bij sommige mensen nemen de symptomen toe tijdens:

• wandelen;
• hardlopen;
• lang staan;
• langdurige belasting van de voet.

Klachten kunnen soms ook in rust of ‘s nachts aanwezig zijn.

Bij langdurige of ernstigere zenuwcompressie kunnen daarnaast spierzwakte en verminderd gevoel ontstaan.

Duidelijke spieruitval is een reden om de klacht medisch verder te laten beoordelen.

Waardoor ontstaat het tarsaal tunnelsyndroom?

Er bestaat niet één oorzaak.

Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld:

• eerdere enkelverzwikking of fractuur;
• littekenweefsel na trauma of operatie;
• een ganglion;
• lipoom of andere ruimte-innemende structuur;
• verwijde bloedvaten;
• irritatie of zwelling van peesscheden;
• lokale zwelling rond de enkel;
• inflammatoire gewrichtsaandoeningen.

Ook aandoeningen zoals diabetes kunnen zenuwklachten beïnvloeden.

Bij een deel van de patiënten wordt geen duidelijke mechanische oorzaak gevonden. Dit wordt idiopathisch tarsaal tunnelsyndroom genoemd.

Hoe wordt TTS vastgesteld?

De diagnose begint met een uitgebreid gesprek en lichamelijk onderzoek.

Er wordt onder andere gekeken naar:

• locatie van pijn en tintelingen;
• gevoelsveranderingen;
• momenten waarop klachten ontstaan;
• voet- en enkelbeweging;
• spierkracht;
• eerdere blessures;
• mogelijke zwelling of massa rondom de tunnel.

Er bestaat geen afzonderlijke test waarmee tarsaal tunnelsyndroom met zekerheid kan worden aangetoond.

Echo bij tarsaal tunnelsyndroom

Echografie kan nuttig zijn om structuren rond de tarsale tunnel te bekijken.

Bijvoorbeeld:

• nervus tibialis;
• pezen;
• ganglion;
• verwijde bloedvaten;
• andere lokale zwellingen.

Een voordeel van echo is dat de regio ook tijdens beweging kan worden onderzocht.

Een echo is echter niet noodzakelijk bij iedere patiënt.

Andere mogelijke oorzaken

Andere aandoeningen die vergelijkbare symptomen kunnen geven zijn onder andere:

• zenuwproblemen vanuit de lage rug;
• perifere neuropathie;
• Baxter-zenuwcompressie;
• Morton-neuroom;
• stressfractuur;
• andere oorzaken van hiel- of voetzoolpijn.

Bij klachten aan beide voeten of een groter gebied moet bijvoorbeeld ook aan een meer algemene zenuwaandoening worden gedacht.

Wat kunt u zelf doen?

Wanneer bepaalde activiteiten de klachten duidelijk uitlokken, kan het helpen de belasting tijdelijk aan te passen.

Bijvoorbeeld:

• minder lang achter elkaar staan;
• hardloopvolume tijdelijk verminderen;
• druk van bepaalde schoenen vermijden.

Volledige rust is niet automatisch nodig.

Het doel is vooral te voorkomen dat de zenuw voortdurend sterk wordt geprovoceerd, terwijl beweging en algemene belastbaarheid zoveel mogelijk behouden blijven.

Medicatie en injecties

Bij zenuwpijn kan een arts in bepaalde situaties medicatie overwegen.

Wanneer lokale zwelling of ontsteking rondom de tunnel een rol lijkt te spelen, wordt soms een corticosteroïdinjectie gebruikt.

Dit is geen standaardbehandeling voor iedere patiënt.

Bij een duidelijke ruimte-innemende oorzaak, zoals een ganglion of vaatprobleem, is behandeling van die oorzaak belangrijker.

Een fysiotherapeut schrijft geen medicatie of injecties voor.

Wanneer is een operatie nodig?

Een operatie is niet de eerste keuze bij iedere patiënt met TTS.

Chirurgische decompressie kan worden overwogen wanneer:

• een duidelijke structurele oorzaak van zenuwcompressie aanwezig is;
• ernstige neurologische uitval ontstaat;
• conservatieve behandeling onvoldoende resultaat geeft.

Tijdens een operatie wordt geprobeerd de nervus tibialis en eventueel betrokken zenuwtakken voldoende ruimte te geven.