Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Verstuikte enkel

Bent u door uw enkel gegaan en heeft u daarna pijn, zwelling of een blauwe plek? Dan heeft u waarschijnlijk uw enkel verstuikt of verzwikt.

Bij een enkelverzwikking worden één of meerdere enkelbanden plotseling op rek gebracht. De banden kunnen daarbij licht beschadigd raken, gedeeltelijk inscheuren of volledig scheuren.

De meeste verstuikte enkels herstellen zonder operatie. Belangrijk is eerst vast te stellen of er geen botbreuk of andere ernstige enkelblessure aanwezig is. Daarna bestaat het herstel vooral uit geleidelijk weer lopen, bewegen, kracht opbouwen en de stabiliteit van de enkel herstellen.

Wat is een verstuikte enkel?

Rondom uw enkel liggen verschillende stevige banden die de botten bij elkaar houden en het gewricht stabiliseren.

Wanneer uw voet plotseling verder beweegt dan de enkelbanden goed kunnen opvangen, kunnen deze banden beschadigd raken.

Dit noemen we onder andere een:

verstuikte enkel, verzwikte enkel, enkelbandletsel of enkelbandverrekking.

In de meeste gevallen klapt de voet naar binnen. Daardoor raken vooral de enkelbanden aan de buitenzijde beschadigd.

Een verstuiking naar de andere richting komt minder vaak voor en kan andere structuren beschadigen.

Hoe ontstaat een enkelverzwikking?

Een enkelverzwikking ontstaat meestal tijdens één onverwachte beweging.

Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer u verkeerd landt na een sprong, op een ongelijke ondergrond stapt, van een stoeprand afstapt, tijdens het sporten van richting verandert of op de voet van een andere speler terechtkomt.

Bij de klassieke enkelverzwikking klapt de voetzool naar binnen. Dit heet een inversietrauma.

Vooral de voorste buitenste enkelband, het anterior talofibular ligament of ATFL, wordt daarbij vaak beschadigd.

Symptomen van een verstuikte enkel

Direct na de verzwikking ontstaat vaak een scherpe pijn.

Daarna kunnen zwelling en een blauwe verkleuring optreden. Vooral staan en lopen kunnen pijnlijk zijn.

Veelvoorkomende klachten zijn pijn rond de enkel, zwelling, drukgevoeligheid, een blauwe plek, moeite met lopen en een onzeker of instabiel gevoel.

Een bloeduitstorting kan na enkele dagen richting hiel of tenen zakken. Dat betekent niet automatisch dat de blessure erger wordt.

Is de enkelband verrekt of gescheurd?

Bij een lichte enkelverzwikking zijn slechts enkele ligamentvezels beschadigd.

Bij ernstiger letsel kan een enkelband gedeeltelijk of volledig scheuren.

De hoeveelheid zwelling of pijn laat niet altijd precies zien hoeveel vezels beschadigd zijn. Iemand met een forse blauwe enkel kan uiteindelijk relatief goed herstellen, terwijl iemand met minder opvallende zwelling toch relevante instabiliteit kan hebben.

Voor de behandeling zijn vooral de functie, stabiliteit en ontwikkeling van de klachten belangrijk.

Wanneer kan de enkel gebroken zijn?

Een verstuiking en een enkelfractuur kunnen kort na het ongeval sterk op elkaar lijken.

Neem dezelfde dag contact op met uw huisarts of huisartsen-spoedpost wanneer u door de pijn niet meer dan ongeveer vier stappen zonder hulp kunt zetten.

Ook duidelijke pijn bij druk op bepaalde botpunten rond de enkel of middenvoet kan aanleiding zijn voor een röntgenfoto.

Artsen gebruiken hiervoor vaak de zogenaamde Ottawa Ankle Rules.

Hoe wordt een verstuikte enkel onderzocht?

Direct na het trauma wordt onder andere gekeken naar de plaats van de pijn, mogelijkheid om te lopen, zwelling en drukpijn over botten en enkelbanden.

In de eerste dagen kunnen pijn en zwelling het onderzoek naar de precieze ligamentaire schade bemoeilijken.

Wanneer nodig kan de enkel daarom enkele dagen later opnieuw worden onderzocht. Dan kunnen blauwe verkleuring, lokale drukpijn en stabiliteitstesten beter te beoordelen zijn.

Een bekende test voor de voorste buitenste enkelband is de voorste schuifladetest.

Het is echter niet nodig om met behandeling en voorzichtig bewegen te wachten totdat zo’n tweede onderzoek heeft plaatsgevonden.

Wat doet u direct na een verstuikte enkel?

In de eerste dagen kunt u de enkel relatief ontzien.

Uw voet hoog leggen en kort koelen kan prettig zijn tegen pijn en zwelling.

Wanneer lopen moeilijk is, kunnen tijdelijk krukken worden gebruikt.

Het is echter meestal niet nodig om de enkel langdurig volledig stil te houden.

Probeer voorzichtig te lopen wanneer dit mogelijk is. Naarmate de pijn afneemt wordt de belasting verder opgebouwd.

Oefeningen na een verstuikte enkel

Zodra staan en lopen zonder veel pijn mogelijk zijn, kan worden begonnen met oefeningen.

In eerste instantie ligt de nadruk op normale enkelbeweging en eenvoudige spieractivatie.

Daarna kan worden opgebouwd naar bijvoorbeeld kuitheffingen, krachttraining voor voet en onderbeen en staan op één been.

Voor sporters volgen later dynamische oefeningen zoals springen, landen, versnellen en wenden.

De oefeningen worden steeds moeilijker naarmate de enkel meer belasting aankan.

Veelgestelde vragen over een verstuikte enkel

Wat is het verschil tussen een verstuikte en verzwikte enkel?

Hoe weet ik of mijn enkelband gescheurd is?

Moet ik rust houden?

Moet ik mijn enkel koelen?

Helpt een brace?

Wanneer kan ik weer sporten?

Enkel verstuikt en nog klachten?

Heeft u uw enkel verzwikt en blijven pijn, zwelling of instabiliteit bestaan? Onze fysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten kunnen beoordelen welke functies nog onvoldoende hersteld zijn en begeleiden u met een gerichte opbouw van beweging, kracht, balans en sportbelasting.

Kunt u direct na de verzwikking nauwelijks vier stappen zetten, heeft u duidelijke botpijn of staat de enkel afwijkend? Laat dan eerst beoordelen of sprake kan zijn van een botbreuk.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Sander Brok

Oprichter / sportfysiotherapeut BIG-nummer: 89912872204

Sander Brok is afgestudeerd sportfysiotherapeut en tevens eigenaar van B&B Healthcare. Zijn interesse ligt breed in de zorg. Bekijk profiel