Wat is de voorste kruisband?

Midden in de knie liggen twee kruisbanden:

• de voorste kruisband (VKB of ACL);
• de achterste kruisband (AKB of PCL).

De voorste kruisband loopt tussen het bovenbeen en scheenbeen.

De band helpt voorkomen dat het scheenbeen te ver naar voren beweegt ten opzichte van het bovenbeen en speelt daarnaast een belangrijke rol bij de rotatiestabiliteit van de knie.

Dit is vooral belangrijk tijdens bewegingen zoals:

• afremmen;
• draaien;
• wenden en keren;
• springen;
• landen;
• snel van richting veranderen.

Hoe scheurt de voorste kruisband?

Een VKB-ruptuur ontstaat vaak tijdens sport.

Veel blessures ontstaan zonder directe botsing met een tegenstander.

Bijvoorbeeld tijdens:

• plotseling afremmen;
• een snelle richtingsverandering;
• landen na een sprong;
• draaien terwijl de voet op de grond staat;
• overstrekken van de knie.

De voorste kruisband kan ook beschadigen door direct contact, bijvoorbeeld tijdens een tackle of botsing.

Sporten waarin relatief veel VKB-blessures voorkomen zijn onder andere:

• voetbal;
• hockey;
• handbal;
• basketbal;
• skiën.

Kan de voorste kruisband gedeeltelijk scheuren?

Ja.

Er kan sprake zijn van:

• gedeeltelijk VKB-letsel;
• een volledige ruptuur;
• VKB-letsel gecombineerd met andere knieblessures.

De ernst op een MRI bepaalt niet alleen hoeveel klachten iemand heeft.

Sommige mensen functioneren verrassend goed met een VKB-ruptuur, terwijl anderen veel last houden van instabiliteit.

Welke andere structuren kunnen beschadigd zijn?

Een VKB-ruptuur staat niet altijd op zichzelf.

Tijdens hetzelfde traumamoment kunnen ook beschadigd raken:

• binnenste knieband;
• buitenste knieband;
• meniscus;
• kraakbeen;
• bot.

Vooral meniscusletsel komt regelmatig samen met een VKB-ruptuur voor.

Daarom wordt bij onderzoek niet alleen naar de kruisband gekeken.

Wat doet u kort na de blessure?

In de eerste fase is het doel vooral om de knie weer rustig en beweeglijk te krijgen.

Afhankelijk van uw klachten kunt u:

• sport tijdelijk stoppen;
• lopen doseren;
• eventueel krukken gebruiken;
• de knie rustig buigen en strekken;
• compressie gebruiken bij zwelling;
• koelen voor tijdelijke pijnvermindering.

Langdurige volledige rust is meestal niet nodig.

Vooral het opnieuw volledig kunnen strekken van de knie is belangrijk.

Fysiotherapie na een VKB-ruptuur

Fysiotherapie speelt bij vrijwel iedere VKB-ruptuur een belangrijke rol.

Dat geldt zowel wanneer u:

• zonder operatie revalideert;
• nog moet beslissen over een operatie;
• uiteindelijk een kruisbandreconstructie krijgt.

De fysiotherapeut helpt onder andere bij:

• verminderen van zwelling;
• herstellen van beweeglijkheid;
• quadricepskracht;
• hamstringkracht;
• heup- en rompkracht;
• balans en coördinatie;
• hardlopen;
• springen en landen;
• afremmen;
• wenden en keren;
• terugkeer naar sport.

Wat gebeurt er tijdens een VKB-reconstructie?

Bij een kruisbandreconstructie maakt de orthopedisch chirurg een nieuwe voorste kruisband met peesweefsel.

Daarvoor kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van:

• hamstringpezen;
• patellapees;
• quadricepspees.

Welke keuze wordt gemaakt hangt onder andere af van de patiënt, sport, voorkeur van de chirurg en eventueel ander knieletsel.

Hoe belangrijk is krachttraining?

Zeer belangrijk.

Vooral de quadriceps verliest na een VKB-blessure en operatie vaak veel kracht.

Tijdens de revalidatie wordt daarom gericht gewerkt aan onder andere:

• quadriceps;
• hamstrings;
• kuitspieren;
• bilspieren.

Zowel oefeningen waarbij de voet contact houdt met de grond als gerichte knie-extensie-oefeningen kunnen onderdeel zijn van een goed programma.

De belasting wordt gedurende het traject steeds verder verhoogd.