Duim artrose

Wat is duim artrose?

Basis duim artrose, ook wel duimbasisslijtage, is de meest voorkomende slijtage in de hand. In een normaal gewricht zijn de uiteinden van de botten bedekt met kraakbeen, dat ervoor zorgt dat de botten soepel en pijnloos over elkaar heen schuiven. Het duimbasisgewricht wordt gevormd door het eerste middenhandsbotje (os metacarpale I) en een botje van de handwortel (os trapezium). Dit gewricht is niet erg stabiel en de banden en ligamenten zorgen voor stabiliteit, zijn de banden die de botten op de plek houden te slap dan past het gewricht minder mooi en kan er slijtage optreden.

Welke klachten bij duim artrose?

Veel voorkomende klachten zijn pijn bij knijpen en iets vastpakken, met name bij pincet greep, en verminderde kracht in de duim. De pijn neemt in de loop van de dag toe en in de ochtend is er sprake van stijfheid. De pijn bevindt zich aan de basis van de duim bij de overgang van de pols naar de duim.

Ontstaan duim artrose

Hoe artrose ontstaat is niet helemaal duidelijk, we weten wel dat het vaker voor komt bij:

  • mensen vanaf 45
  • vrouwen
  • mensen met overgewicht/ obesitas
  • bij beroepen waarbij de gewrichten veel worden belast
  • bij mensen waarbij het vaker voorkomt in de familie
  • soms ontstaat het na een beschadiging van het gewricht

Als we specifiek naar de duim kijken en het gewricht aan de basis van de duim zie je dat dit een zadelgewicht is, wat een ondiep gewricht is. De duim is een lastig gewricht, we willen veel bewegingsvrijheid in het gewricht maar tegelijk ook veel stabiliteit. Het zadelgewricht zorgt voor de bewegelijkheid en de banden moeten zorgen voor de stabiliteit. Op het moment dat de banden te laks zijn kan de optimale hoek van de gewrichten veranderen wat een andere druk geeft op het CMC-gewricht waardoor een standsverandering kan ontstaan die door werkt in de hele duim. Dit verschijnsel zien we in ernstigere varianten terug als een “swan neck”
De duim wordt uiteindelijk stijf maar begint vaak juist met een te grote mobiliteit.

Diagnose artrose

De arts of therapeut zal de diagnose stellen op basis van uw verhaal en lichamelijk onderzoek. Een foto is hierbij niet noodzakelijk omdat een foto niet altijd artrose laat zien terwijl er wel klachten zijn, en soms juist wel maar zijn er geen klachten. Testen die de diagnose kunnen bevestigen zijn:

  • Lever test; hierbij wordt de basis van de duim heen en weer bewogen en wordt de stabiliteit getest en mogelijke pijnprovocatie. De test wordt vergeleken met de andere duim.
  • Grinding test; duim vastpakken en compressie geven en roteren. De test is positief als het herkenbare pijn geeft.

Behandeling duimartrose

Het is belangrijk om te blijven bewegen maar om overbelasting te voorkomen. Het aanleren van de juiste pincet greep, zonder hyperextensie van het MCP en adductie in CMC, is belangrijk in de vroege fase. Dit om te voorkomen dat er een Z-stand of swan neck ontstaat.

Een spalk in de nacht kan helpen bij de juiste stand van het gewricht maar kan ook rust geven als de duim overbelast is. Belangrijk is dat ook tijdens het dragen van de spalk het mogelijk is een pincet greep te maken met de duim en wijsvinger. In ernstige gevallen is een operatie mogelijk, er zijn dan twee opties.

  • de ene ingreep houdt in dat het gewricht wordt vervangen door een klein kunstgewrichtje;
  • bij de andere ingreep wordt het kleine handwortelbeentje verwijderd.

In beide gevallen wordt het schuren van de botten over elkaar voorkomen en zo de pijn weggenomen.

Na de operatie krijgt u gips, na 4 weken mag dit eraf en kunt u onder begeleiding van de therapeut uw hand gaan trainen zodat u deze weer normaal kunt gebruiken. Na ongeveer 12 weken bent u hersteld.

Fysiotherapie en duim artrose

De fysiotherapeut zal zich in de behandeling richten op het aanleren van de juiste pincet greep om zo de kracht in de duim te trainen. Ook kan de fysiotherapeut advies geven over welke spalk geschikt is en hoe en wanneer de brace het beste gebruikt kan worden. Ook is het mogelijk dat de fysiotherapeut een spalk op maat maakt, hier kan dan ook rekening gehouden worden met eventuele drukpunten die irritatie kunnen geven bij een standaard spalk.

Belangrijk om te onthouden is dat de fysiotherapeut kan helpen bij het reduceren van de klachten maar de klachten zullen waarschijnlijk niet volledig verdwijnen afhankelijk van de duur van de klachten en de mate van standsverandering die al aanwezig is in het gewricht.