Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Etalagebenen

Krijgt u tijdens het lopen steeds pijn, kramp of een zwaar gevoel in uw kuit, bovenbeen of bil en verdwijnen de klachten weer wanneer u stilstaat? Dan kan er sprake zijn van etalagebenen.

De medische term is claudicatio intermittens. Etalagebenen zijn een symptoom van perifeer arterieel vaatlijden (PAV): een vernauwing van de slagaders waardoor tijdens inspanning onvoldoende bloed en zuurstof naar de beenspieren stroomt.

Gesuperviseerde looptherapie vormt meestal de eerste behandeling. Daarnaast zijn stoppen met roken, voldoende bewegen en behandeling van cardiovasculaire risicofactoren belangrijk.

Wat zijn etalagebenen?

Slagaders vervoeren zuurstofrijk bloed vanuit het hart naar de spieren en organen.

Bij perifeer arterieel vaatlijden zijn één of meerdere slagaders naar de benen vernauwd.

Dit ontstaat meestal door atherosclerose. Hierbij hopen onder andere vetachtige stoffen en ontstekingscellen zich op in de vaatwand. Hierdoor wordt de doorgang van het bloedvat smaller.

In rust hebben de beenspieren vaak nog voldoende bloedtoevoer.

Tijdens lopen hebben de spieren meer zuurstof nodig. Door de vernauwde slagader kan deze extra hoeveelheid bloed onvoldoende worden aangevoerd.

Hierdoor ontstaan klachten.

Wanneer u stopt met lopen neemt de zuurstofbehoefte weer af en verdwijnen de klachten meestal binnen enkele minuten.

Waarom heten het etalagebenen?

Mensen met claudicatio intermittens moeten tijdens het lopen regelmatig stoppen omdat hun benen pijn gaan doen.

Na enkele minuten stilstaan verdwijnen de klachten en kan opnieuw worden gelopen.

Iemand kan daardoor tijdens het winkelen steeds bij een etalage blijven staan totdat de pijn afneemt.

Daar komt de naam etalagebenen vandaan.

Symptomen van etalagebenen

Kenmerkend is pijn of ongemak dat ontstaat tijdens inspanning.

U kunt bijvoorbeeld last hebben van:

kramp in de kuit;
pijn in het been;
zwaar gevoel;
vermoeid gevoel;
doof of vreemd gevoel;
verlies van loopvermogen.

De klachten kunnen voorkomen in:

kuit;
bovenbeen;
bil.

Waar u de pijn voelt hangt onder andere samen met de plaats van de vaatvernauwing.

Klachten bij een vaste loopafstand

Een typisch kenmerk is dat klachten steeds ongeveer bij dezelfde belasting ontstaan.

U kunt bijvoorbeeld 300 meter lopen voordat de kuit begint te pijnigen.

Wanneer de ziekte ernstiger wordt kan de afstand waarbij klachten ontstaan korter worden.

Lopen:

tegen een helling;
met hogere snelheid;
tegen harde wind;
met zware bagage

vraagt meer inspanning en kan de klachten eerder uitlokken.

Waardoor ontstaan etalagebenen?

De vernauwing van de slagaders ontstaat meestal door atherosclerose.

Het risico hierop neemt toe door verschillende factoren.

Belangrijke risicofactoren zijn onder andere:

roken;
diabetes;
hoge bloeddruk;
hoog cholesterol;
nierziekte;
hogere leeftijd;
bestaande hart- en vaatziekten;
weinig lichamelijke activiteit.

Ook erfelijke aanleg kan invloed hebben.

Etalagebenen zijn dus niet simpelweg een normaal gevolg van ouder worden.

Roken en etalagebenen

Roken is één van de belangrijkste beïnvloedbare risicofactoren voor perifeer arterieel vaatlijden.

Wanneer u rookt is stoppen één van de belangrijkste onderdelen van de behandeling.

Stoppen met roken helpt om:

verdere vaatbeschadiging af te remmen;
de kans op ernstige vaatproblemen te verminderen;
het risico op hartinfarct en beroerte te verlagen.

Heeft u moeite om zelfstandig te stoppen? Bespreek ondersteuning met uw huisarts.

Hoe worden etalagebenen vastgesteld?

De huisarts vraagt onder andere:

wanneer de pijn ontstaat;
waar de pijn zit;
hoe ver u kunt lopen;
hoe snel de klachten verdwijnen;
of u rookt;
welke andere aandoeningen u heeft.

Daarnaast worden de benen onderzocht en kunnen de slagaders bij de voeten worden gevoeld.

Vervolgens wordt vaak een bloeddrukmeting van armen en enkels gedaan.

Looptest

Soms wordt aanvullend een looptest uitgevoerd.

Hierbij loopt u op een loopband en wordt gekeken:

wanneer de klachten beginnen;
hoe ver u kunt lopen;
hoe ernstig de klachten worden.

Soms wordt de enkel-armindex ook na inspanning opnieuw gemeten.

Hiermee kan worden beoordeeld hoe de bloedtoevoer reageert op belasting.

Is een echo nodig?

Niet iedereen heeft direct een echo van de bloedvaten nodig.

Wanneer verdere vaatdiagnostiek nodig is, bijvoorbeeld omdat een ingreep wordt overwogen, kan een duplexonderzoek worden uitgevoerd.

Hiermee kan de bloedstroom in de slagaders worden onderzocht.

Voor een eventuele vaatoperatie of andere ingreep kunnen soms ook CT- of MRI-onderzoeken nodig zijn.

Behandeling van etalagebenen

De behandeling heeft twee belangrijke doelen:

uw loopvermogen en dagelijks functioneren verbeteren;
het risico op verdere hart- en vaatziekten verkleinen.

De eerste behandeling bestaat meestal uit:

gesuperviseerde looptherapie;
stoppen met roken;
voldoende bewegen;
gezond eten;
medicatie voor cardiovasculaire risicofactoren.

Een dotterbehandeling of operatie is meestal niet de eerste stap.

Gesuperviseerde looptherapie

Bij claudicatio intermittens wordt in Nederland in principe eerst gesuperviseerde looptherapie geadviseerd.

Deze wordt gegeven door een fysiotherapeut of oefentherapeut met specifieke deskundigheid op het gebied van perifeer arterieel vaatlijden.

Tijdens de behandeling werkt u aan:

vergroten van uw loopafstand;
verbeteren van conditie;
versterken van spieren;
efficiënter lopen;
meer bewegen in het dagelijks leven;
een gezondere leefstijl.

Krachttraining bij etalagebenen

Looptraining staat centraal, maar ook krachttraining kan onderdeel van de behandeling zijn.

Er kan bijvoorbeeld worden gewerkt aan:

kuitspieren;
bovenbeenspieren;
bilspieren;
algemene spierkracht.

Dit kan helpen om dagelijkse activiteiten gemakkelijker uit te voeren.

Krachttraining vervangt de specifieke looptraining niet, maar kan deze wel aanvullen.

Medicijnen bij etalagebenen

Etalagebenen zijn een teken van vaatziekte.

Daarom krijgt u vaak medicijnen om het risico op verdere hart- en vaatziekten te verkleinen.

Dit kunnen bijvoorbeeld zijn:

bloedplaatjesremmers;
cholesterolverlagende medicijnen;
medicijnen tegen hoge bloeddruk.

Heeft u diabetes, dan is ook een goede behandeling daarvan belangrijk.

Deze medicatie wordt door uw huisarts of medisch specialist voorgeschreven.

Veelgestelde vragen over etalagebenen

Wat zijn etalagebenen?

Waar zit de pijn bij etalagebenen?

Gaat de pijn weg wanneer ik stop met lopen?

Mag u door de pijn heen lopen?

Kan fysiotherapie helpen?

Wanneer is een operatie nodig?

Langer lopen met etalagebenen?

Heeft uw huisarts vastgesteld dat u claudicatio intermittens heeft en wordt uw loopafstand beperkt door pijn of kramp in uw benen? Onze fysiotherapeuten kunnen u begeleiden met gesuperviseerde looptherapie, kracht- en conditietraining en het ontwikkelen van een actiever beweegpatroon.

Heeft u plotseling een zeer pijnlijk, bleek of koud been of krijgt u pijn in rust en slecht genezende wonden? Neem dan eerst direct contact op met uw huisarts of huisartsen-spoedpost.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Wouter van Beek

Oprichter / fysiotherapeut BIG-nummer: 69913051804

Wouter van Beek is afgestudeerd sportfysiotherapeut en oprichter van fysiotherapiepraktijk B&B Healthcare. Bekijk profiel