Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Heupimpingement (FAI-syndroom)

Heeft u pijn diep in uw lies tijdens hurken, zitten, sporten of het ver buigen van uw heup? Dan kan er sprake zijn van femoroacetabulair impingementsyndroom, meestal afgekort tot FAI-syndroom.

FAI-syndroom is een bewegingsgerelateerde aandoening van de heup waarbij de vorm en beweging van de heupkop en heupkom bijdragen aan pijn en beperkingen.

Een afwijkende vorm van de heup op een röntgenfoto is op zichzelf niet voldoende voor de diagnose. Voor FAI-syndroom moeten klachten, lichamelijke onderzoeksbevindingen en beeldvorming bij elkaar passen.

Wat is heupimpingement?

Het heupgewricht is een kogelgewricht.

Het bestaat uit:

de heupkop aan de bovenzijde van het dijbeen;
de heupkom in het bekken.

Bij FAI-syndroom ontstaat tijdens bepaalde bewegingen eerder contact tussen de overgang van heupkop en dijbeenhals en de rand van de heupkom.

Vooral bewegingen waarbij de heup diep wordt gebogen en gedraaid kunnen klachten veroorzaken.

De internationale term is femoroacetabular impingement syndrome.

Het woord syndroom is belangrijk: iemand heeft pas FAI-syndroom wanneer de vorm van de heup daadwerkelijk samengaat met herkenbare klachten en klinische bevindingen.

CAM-impingement

Bij een cam-morfologie is de overgang tussen de heupkop en de dijbeenhals minder rond dan gemiddeld.

Hierdoor kan tijdens diepe heupbuiging eerder contact ontstaan met de rand van de heupkom.

Een cam-vorm wordt relatief vaak gezien bij jonge en sportieve volwassenen.

Belangrijk is dat veel mensen een cam-morfologie hebben zonder ooit heupklachten te krijgen.

Een cam-vorm is dus geen aandoening op zichzelf.

Symptomen van FAI-syndroom

De meest voorkomende klacht is bewegings- of houdingsgerelateerde pijn in de lies.

De pijn kan ook worden gevoeld in:

voorzijde van de heup;
bovenbeen;
bil;
zijkant van de heup.

Andere mogelijke klachten zijn:

stijfheid;
beperkte heupbeweging;
klikken;
haken of catching;
een blokkerend gevoel;
pijn bij draaien;
pijn tijdens sporten.

De klachten kunnen geleidelijk ontstaan.

Welke bewegingen geven vaak klachten?

FAI-syndroom geeft vooral problemen bij bewegingen waarbij de heup ver wordt gebogen of gecombineerd wordt met draaien.

Voorbeelden zijn:

diep hurken;
lang laag zitten;
in en uit een lage auto stappen;
diepe lunges;
draaien op het been;
voetbal;
hockey;
vechtsport;
krachttraining met diepe heupbuiging.

Niet iedere pijnlijke beweging beschadigt direct de heup.

De behandeling richt zich vaak op het aanpassen en daarna opnieuw opbouwen van deze belasting.

Bij wie komt FAI-syndroom voor?

FAI-syndroom wordt vaak gezien bij jonge en middelbare volwassenen.

Vooral sporters die tijdens de jeugd veel sporten hebben gedaan met hoge heupbelasting kunnen vaker een cam-morfologie ontwikkelen.

Dat betekent niet dat sporten automatisch tot FAI-syndroom leidt.

Veel sporters met dezelfde heupvorm hebben namelijk helemaal geen klachten.

Waarom de ene persoon wel en de andere geen symptomen ontwikkelt hangt waarschijnlijk samen met meerdere factoren.

Is FAI hetzelfde als heupartrose?

Nee.

FAI-syndroom en heupartrose zijn verschillende aandoeningen.

Bij FAI gaat het vooral om bewegingsgerelateerde klachten in combinatie met een bepaalde heupvorm.

Bij artrose verandert het gehele gewricht, waaronder:

kraakbeen;
bot;
gewrichtsrand;
omliggende structuren.

FAI-syndroom kan samenhangen met een verhoogd risico op artrose op langere termijn, vooral bij bepaalde cam-vormen.

Dat betekent echter niet dat iedere patiënt met FAI uiteindelijk ernstige artrose krijgt.

Fysiotherapie bij FAI-syndroom

Een conservatief behandeltraject bestaat meestal uit een combinatie van:

uitleg over de aandoening;
aanpassen van provocerende belasting;
gerichte oefentherapie;
progressieve krachttraining;
verbeteren van functionele bewegingen;
geleidelijke terugkeer naar sport.

De fysiotherapeut probeert de botvorm niet te veranderen.

De behandeling is gericht op het verbeteren van de manier waarop u de heup belast en hoeveel belasting u kunt verdragen.

Sportfysiotherapie bij heupimpingement

Bij sporters is het belangrijk dat de revalidatie verder gaat dan alleen pijnvrij bewegen in de behandelkamer.

Afhankelijk van de sport kan worden opgebouwd naar:

hardlopen;
sprinten;
springen;
wenden en keren;
diepere krachtbewegingen;
sportspecifieke technieken.

Een voetballer of hockeyer moet uiteindelijk bijvoorbeeld weer krachtige draaibewegingen en versnellingen kunnen uitvoeren.

Wanneer wordt een operatie overwogen?

Een operatie is niet automatisch nodig wanneer een cam- of pincervorm zichtbaar is.

Een orthopedisch chirurg kan een heupartroscopie overwegen wanneer:

de diagnose FAI-syndroom voldoende duidelijk is;
klachten dagelijkse activiteiten of sport ernstig beperken;
een goed uitgevoerd conservatief traject onvoldoende effect geeft;
er geen gevorderde heupartrose aanwezig is.

Tijdens een operatie kan bijvoorbeeld bot worden verwijderd om de vorm van de heupkop-halsovergang of heupkom te veranderen.

Ook kan beschadigd labrumweefsel worden behandeld.

Is een operatie beter dan fysiotherapie?

Onderzoek laat zien dat beide behandelingen verbetering kunnen geven.

Bij geselecteerde patiënten met bevestigd FAI-syndroom laten verschillende gerandomiseerde onderzoeken gemiddeld betere patiëntgerapporteerde uitkomsten zien na heupartroscopie dan na conservatieve behandeling.

Dat verschil betekent echter niet dat chirurgie voor iedereen de beste eerste keuze is.

Een operatie:

heeft risico’s;
vraagt revalidatie;
garandeert geen volledige klachtenvrijheid.

De keuze wordt daarom individueel gemaakt.

Veelgestelde vragen over heupimpingement

Wat is heupimpingement?

Wat is een cam-impingement?

Wat is een pincer-impingement?

Heeft iedereen met een cam- of pincervorm klachten?

Helpt fysiotherapie?

Wanneer is een operatie nodig?

Last van heuppijn tijdens sporten of diep buigen?

Heeft u pijn in uw lies bij hurken, draaien, zitten of sporten? Onze fysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten onderzoeken of uw klachten passen bij FAI-syndroom of mogelijk een andere oorzaak hebben en helpen u met het gericht opbouwen van kracht, beweging en belastbaarheid.

Wanneer aanvullende beeldvorming of beoordeling door een orthopedisch chirurg nodig is, adviseren we passende vervolgstappen.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Melvin

Marketing Manager

Melvin is al sinds 2021 verantwoordelijk voor de gehele marketing van B&B Healthcare, waaronder de website. Bekijk profiel