Tekst

Lettertype

Inhoudsopgave Toon

Acuut meniscusletsel

Heeft u tijdens sporten of een draaibeweging plotseling pijn in uw knie gekregen en is de knie daarna dik, stijf of moeilijk te strekken? Dan kan er sprake zijn van acuut meniscusletsel.

Bij een acute meniscusblessure ontstaat door een duidelijk trauma een scheur in één van de menisci van de knie. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de voet blijft staan terwijl knie en lichaam draaien.

Niet iedere meniscusscheur hoeft geopereerd te worden. Bij veel patiënten kan eerst worden gestart met fysiotherapie en geleidelijke opbouw van kracht en functie. Sommige typen scheuren vragen juist om snelle beoordeling door een orthopedisch chirurg.

Wat is de meniscus?

In iedere knie zitten twee menisci:

de binnenmeniscus, of mediale meniscus;
de buitenmeniscus, of laterale meniscus.

Het zijn halvemaanvormige structuren van stevig vezelkraakbeen tussen het bovenbeen en onderbeen.

De menisci helpen onder andere bij:

verdelen van belasting over het kniegewricht;
opvangen en overdragen van krachten;
stabiliteit van de knie;
het goed laten aansluiten van boven- en onderbeen.

Een gezonde meniscus is daarom belangrijk voor de functie en langdurige gezondheid van de knie.

Wat is acuut meniscusletsel?

Bij acuut of traumatisch meniscusletsel ontstaat een beschadiging tijdens een herkenbaar ongeval of bewegingsmoment.

Dit verschilt van degeneratief meniscusletsel, waarbij veranderingen geleidelijk ontstaan en vaak samenhangen met leeftijdsgerelateerde veranderingen van de knie.

Acute meniscusscheuren worden relatief vaak gezien bij jonge en sportieve mensen.

Hoe ontstaat een acute meniscusscheur?

Een klassiek mechanisme is een draaiende beweging van de knie terwijl de voet contact houdt met de grond.

Dit kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens:

voetbal;
hockey;
handbal;
basketbal;
skiën;
andere sporten met veel wenden en keren.

Ook een diepe kniebuiging gecombineerd met rotatie of een andere krachtige beweging kan een meniscus beschadigen.

Een meniscusscheur kan geïsoleerd voorkomen, maar ook samengaan met bijvoorbeeld letsel van de voorste kruisband.

Verschillende soorten meniscusscheuren

Een meniscus kan op verschillende manieren scheuren.

Voorbeelden zijn:

longitudinale scheur;
radiaire scheur;
flap tear;
bucket-handle scheur;
complexe scheur.

Het type, de locatie en stabiliteit van de scheur beïnvloeden de behandelkeuze.

Een kleine stabiele scheur vraagt bijvoorbeeld een andere aanpak dan een groot verplaatst stuk meniscus dat tussen het gewricht vast komt te zitten.

Symptomen van acuut meniscusletsel

Mogelijke klachten zijn:

pijn in de knie;
pijn langs de binnen- of buitenzijde van de gewrichtsspleet;
zwelling;
stijfheid;
moeite met volledig buigen of strekken;
pijn tijdens draaien;
pijn bij hurken;
klikken of haken in de knie;
onzeker gevoel tijdens sport.

De klachten verschillen sterk per persoon.

De hoeveelheid pijn vertelt niet betrouwbaar hoe groot de meniscusscheur is.

Zwelling na meniscusletsel

De knie kan na een meniscusblessure dikker worden.

Bij een geïsoleerde meniscusscheur ontwikkelt de zwelling zich soms geleidelijk gedurende de eerste uren.

Wordt de knie zeer snel na het trauma fors dik, dan kan ook ander letsel aanwezig zijn, bijvoorbeeld van een kruisband of ander weefsel in het gewricht.

Een forse acute zwelling verdient daarom een goede beoordeling.

Wat betekent een knie die op slot zit?

Bij sommige meniscusscheuren kan een deel van de meniscus verplaatsen en tussen de gewrichtsoppervlakken terechtkomen.

De knie kan dan echt op slot raken.

Daarmee bedoelen we dat u de knie mechanisch niet meer volledig kunt strekken, ook wanneer u probeert te ontspannen.

Dit verschilt van een knie die door pijn of zwelling tijdelijk moeilijk beweegt.

Een werkelijk geblokkeerde knie na een trauma moet snel medisch worden beoordeeld.

Hoe wordt meniscusletsel onderzocht?

Het onderzoek begint met vragen over:

het blessuremoment;
locatie van de pijn;
zwelling;
slotklachten;
instabiliteit;
sport en dagelijkse activiteiten.

Daarna wordt de knie lichamelijk onderzocht.

Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar:

beweeglijkheid;
zwelling;
pijn langs de gewrichtsspleet;
stabiliteit van de knie;
kracht;
lopen.

Ook kunnen specifieke meniscustesten worden uitgevoerd, zoals de McMurray- of Thessaly-test.

Geen enkele losse test kan met volledige zekerheid aantonen dat de meniscus is gescheurd. De combinatie van het verhaal en meerdere onderzoeksbevindingen geeft een betrouwbaarder beeld.

Wat doet u direct na de blessure?

In de eerste dagen is het verstandig om de knie te gebruiken binnen wat redelijk te verdragen is.

Bij veel pijn of zwelling kunt u tijdelijk:

zware sportbelasting vermijden;
lopen doseren;
de knie rustig blijven bewegen;
de knie eventueel kort koelen voor pijnvermindering.

Volledige langdurige rust is meestal niet noodzakelijk.

Het doel is om beweging en normale belasting geleidelijk terug te krijgen.

Fysiotherapie bij acuut meniscusletsel

Bij veel acute meniscusletsels zonder geblokkeerde knie of andere directe operatie-indicatie kan fysiotherapie een passende eerste behandeling zijn.

De fysiotherapeut werkt samen met u aan:

herstellen van kniebuiging en -strekking;
verminderen van functionele beperkingen;
opbouwen van bovenbeenkracht;
verbeteren van controle en stabiliteit;
lopen;
traplopen;
springen;
draaien;
terugkeer naar sport.

De behandeling wordt aangepast aan het type klacht en uw persoonlijke doelen.

Oefentherapie of direct opereren?

Onderzoek bij jonge volwassenen met meniscusscheuren laat zien dat vroege operatie gemiddeld niet duidelijk betere resultaten geeft voor pijn en functioneren dan eerst starten met oefentherapie en zo nodig later opereren.

Een deel van de patiënten die eerst met fysiotherapie begint, kiest later alsnog voor een operatie.

Daarom is de keuze afhankelijk van het individuele letsel.

Een verplaatste scheur met een geblokkeerde knie is bijvoorbeeld een andere situatie dan een stabiele scheur waarbij de knie volledig kan bewegen.

Meniscus hechten

Wanneer een operatie nodig is, probeert de orthopedisch chirurg de meniscus waar mogelijk te behouden.

Bij een meniscusrepair wordt de scheur gehecht.

Dit is vooral mogelijk wanneer:

de locatie voldoende genezingspotentieel heeft;
het type scheur geschikt is;
de kwaliteit van het weefsel voldoende is.

Het voordeel is dat zoveel mogelijk functioneel meniscusweefsel behouden blijft.

Partiële meniscectomie

Niet iedere scheur kan worden gehecht.

Soms wordt tijdens een kijkoperatie alleen het beschadigde en instabiele gedeelte verwijderd.

Dit heet een partiële meniscectomie.

Er wordt tegenwoordig geprobeerd zo weinig mogelijk gezond meniscusweefsel weg te nemen.

Verlies van meniscusweefsel verhoogt namelijk de belasting op het kraakbeen en hangt op langere termijn samen met een groter risico op artrose.

Veelgestelde vragen over acuut meniscusletsel

Wat is acuut meniscusletsel?

Hoe voelt een gescheurde meniscus?

Moet een meniscusscheur altijd geopereerd worden?

Kan een meniscus vanzelf genezen?

Wanneer is een MRI nodig?

Wanneer is een meniscusoperatie wel snel nodig?

Knieklachten na een draaibeweging?

Heeft u na sporten of een draaibeweging pijn, zwelling of beperkingen in uw knie? Onze fysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten onderzoeken het klachtenpatroon en begeleiden u waar passend met oefentherapie, krachttraining en een geleidelijke terugkeer naar werk en sport.

Zit uw knie daadwerkelijk op slot, kunt u niet op het been staan of is de knie kort na het trauma zeer fors gezwollen? Neem dan eerst dezelfde dag contact op met uw huisarts of huisartsen-spoedpost.

Plan een afspraak bij B&B Healthcare

Afspraak maken

Over de auteur

Wouter van Beek

Oprichter / fysiotherapeut BIG-nummer: 69913051804

Wouter van Beek is afgestudeerd sportfysiotherapeut en oprichter van fysiotherapiepraktijk B&B Healthcare. Bekijk profiel