Ja, frozen shoulder komt in sommige gevallen aan beide zijden voor. Bij ongeveer 10 tot 20% van de mensen ontwikkelt de aandoening zich uiteindelijk ook in de andere schouder. Dit gebeurt meestal niet tegelijk, maar na verloop van tijd. Bepaalde risicofactoren zoals diabetes, schildklierproblemen of eerdere schouderklachten verhogen de kans op bilaterale klachten. Ook langdurige immobiliteit of inactiviteit speelt een rol. Als de aandoening aan beide zijden optreedt, kan het dagelijks functioneren flink belemmerd worden. Het is dan extra belangrijk om in een vroeg stadium goede begeleiding te krijgen. Preventief oefenen met de niet-aangedane schouder kan helpen om mobiliteit te behouden. Ook wordt vaker gekozen voor injecties of hydrodilatatie als beide schouders zijn aangedaan, omdat het herstel anders langdurig en zwaar is.

Ja, het is mogelijk dat frozen shoulder na herstel opnieuw optreedt, hoewel dit relatief zeldzaam is bij dezelfde schouder. Mensen met onderliggende aandoeningen zoals diabetes, schildklierproblemen of hartziekten lopen een hoger risico op herhaling, ook aan de andere zijde. Vaak gebeurt dit maanden of zelfs jaren later. Terugkeer van klachten kan soms ook het gevolg zijn van een te snel afgebouwd oefenprogramma of langdurige inactiviteit na het herstel. Het is daarom belangrijk om ook ná de revalidatie aandacht te blijven houden voor de beweeglijkheid en kracht van de schouder. Regelmatige mobiliserende oefeningen en een actieve leefstijl helpen het risico op terugval te verkleinen. Wanneer er opnieuw stijfheid ontstaat, is snelle signalering belangrijk om het traject te verkorten.

In de vroege fase is krachttraining meestal niet aan te raden, omdat het de ontsteking kan verergeren. In de latere fasen – vooral wanneer de pijn afneemt en de beweeglijkheid toeneemt – is krachttraining juist nuttig. Het helpt bij het herstellen van spierkracht die verloren is gegaan door inactiviteit. Belangrijk is om te starten met lichte weerstand en te focussen op controle, stabiliteit en symmetrie. Oefeningen zoals isometrisch aanspannen of trainen met een weerstandsband zijn geschikt om mee te beginnen. Een fysiotherapeut kan helpen met het opbouwen van een gepersonaliseerd schema. Let op: krachttraining mag nooit scherpe pijn opwekken. De opbouw moet geleidelijk en gecontroleerd verlopen.

In de vroege fase kan autorijden lastig zijn, zeker bij sturen, schakelen of achterom kijken. Dit vraagt veel van de beweeglijkheid en coördinatie van de schouder. Als je pijn voelt tijdens autorijden of bepaalde bewegingen niet veilig kunt uitvoeren, is het verstandiger om tijdelijk niet te rijden. In latere fases, als de schouder weer soepeler wordt, is autorijden vaak weer goed mogelijk. Zorg voor een goede zithouding, pas je spiegels slim aan en gebruik eventueel een stuurknop als schakelen of draaien moeilijk is. Overleg bij twijfel met je fysiotherapeut of arts of je verantwoord de weg op kunt.

Zwemmen kan een waardevolle aanvulling zijn tijdens het herstel, mits op het juiste moment ingezet. In de bevroren fase is de bewegingsvrijheid nog te beperkt en kan zwemmen pijn oproepen. In de dooi- en herstelfase helpt zwemmen om de schouder soepeler te maken, mits je rustige slagen maakt, zoals rugslag of schoolslag. Vermijd overmatige kracht of explosieve bewegingen zoals vlinderslag. Door het drijfvermogen in het water is de belasting laag en kunnen bewegingen makkelijker worden uitgevoerd. Zwemmen is dus een prima vorm van mobiliserende oefening, zolang je goed naar je grenzen luistert en het combineert met gerichte training buiten het water.

Het herstel van een frozen shoulder verloopt vaak in drie fases en kan 9 maanden tot 2 jaar duren. De eerste fase (bevriezing) is het pijnlijkst en duurt gemiddeld 2–6 maanden. De tweede fase (bevroren) kenmerkt zich door toenemende stijfheid, maar minder pijn. Deze duurt gemiddeld 4–12 maanden. De laatste fase (ontdooien) duurt gemiddeld 6–12 maanden en is de fase waarin de bewegingsvrijheid geleidelijk terugkeert. Niet iedereen ervaart alle fases even duidelijk. De snelheid van herstel verschilt per persoon en wordt beïnvloed door factoren als leeftijd, algehele gezondheid en therapietrouw. Vroege herkenning en passende begeleiding kunnen het herstel aanzienlijk versnellen.

Een frozen shoulder ontstaat door een verdikking en verkleving van het gewrichtskapsel, terwijl een slijmbeursontsteking (bursitis) wordt veroorzaakt door irritatie of ontsteking van de slijmbeurs. Bij bursitis is de bewegingsvrijheid vaak nog redelijk intact, maar is er sprake van scherpe pijn bij bepaalde bewegingen. Frozen shoulder geeft meer een geleidelijke en steeds sterker wordende stijfheid. De behandelstrategieën verschillen: bij bursitis ligt de nadruk op ontlasting, ontstekingsremming en vervolgens het hervatten van beweging. Bij frozen shoulder draait het om het soepel maken van het kapsel door mobilisatie en oefentherapie. Een goede diagnose is essentieel voor de juiste aanpak.

De dooifase kenmerkt zich door een geleidelijke toename van de bewegingsvrijheid en een duidelijke afname van de pijn in rust. Bewegingen die eerder onmogelijk of extreem pijnlijk waren, worden langzaam weer haalbaar, al is het nog niet volledig pijnvrij. Je merkt dat je steeds meer kunt in het dagelijks leven, zoals je jas aantrekken of je haar doen. Deze fase ontstaat meestal spontaan, maar kan ondersteund worden met gerichte oefeningen. Het is het moment waarop kracht- en mobiliteitstraining langzaam worden opgevoerd. Het herstel gaat vaak traag, maar het is belangrijk vol te houden. Voldoende bewegen in deze fase versnelt het herstelproces.

In sommige gevallen wel. Door een actieve levensstijl, een goede houding en voldoende beweging van de schouder kun je het risico verlagen. Na een blessure of operatie is het belangrijk om de schouder niet te lang stil te houden. Ook bij diabetes of schildklierproblemen, die het risico verhogen, is preventie belangrijk: blijf regelmatig bewegen, voorkom langdurige inactiviteit en houd pijnsignalen in de gaten. Goede begeleiding na een schouderblessure of operatie verkleint de kans op kapselverstrakking. Helemaal voorkomen lukt niet altijd, zeker bij onderliggende aandoeningen, maar vroeg signaleren helpt de duur en ernst van de klachten te beperken.

Het belangrijkste is blijven bewegen binnen de grenzen van wat mogelijk is. Dagelijks lichte mobiliserende oefeningen, een goede houding en ontspanning zijn essentieel. Warmte kan helpen om de schouder soepeler te maken, bijvoorbeeld via een warme douche of kruik. Daarnaast is het belangrijk om voldoende rust en slaap te nemen. Vermijd overbelasting en let op houdingen die pijn uitlokken. Probeer frustratie los te laten; herstel kost tijd. Door het herstelproces te accepteren en gestructureerd te oefenen, vergroot je de kans op volledig herstel aanzienlijk. Zelfzorg en therapietrouw maken hierin het grootste verschil.