Thoracic outlet syndroom (TOS)

Thoracic outlet syndroom, ook wel TOS, ontstaat wanneer zenuwen of bloedvaten bekneld raken in het gebied tussen de nek, eerste rib en het sleutelbeen. Dat kan klachten geven zoals pijn in nek, schouder of arm, tintelingen in hand of vingers, krachtsverlies of een zwaar gevoel bij bovenhands bewegen. Bij sommige mensen spelen ook zwelling, verkleuring of een koude arm mee. Blijven de klachten aanhouden of nemen ze toe, dan is het verstandig om dit goed te laten beoordelen. Bij B&B Healthcare onderzoeken we waardoor uw klachten mogelijk ontstaan en welke behandeling past bij uw situatie.

Wat is thoracic outlet syndroom?

Thoracic outlet syndroom is een verzamelnaam voor klachten die ontstaan door druk op zenuwen of bloedvaten in de zogenaamde thoracic outlet. Dat is de ruimte tussen het sleutelbeen en de eerste rib, waar belangrijke zenuwen en bloedvaten van nek naar arm lopen. Wanneer die ruimte te weinig plaats biedt of extra belast wordt, kunnen klachten ontstaan in de nek, schouder, arm of hand.

Er bestaan grofweg drie vormen van TOS:

Neurogeen TOS

Hierbij raken vooral zenuwen bekneld. Dit is de meest voorkomende vorm. Klachten passen vaak bij pijn, tintelingen, een doof gevoel, verminderde handfunctie of een arm die snel vermoeid raakt.

Veneus TOS

Hierbij staat beknelling van een ader op de voorgrond. Dat kan zwelling, een zwaar gevoel, verkleuring en opvallende aderen geven.

Arterieel TOS

Deze vorm is zeldzamer, maar belangrijk om te herkennen. Daarbij kunnen een koude, bleke of snel vermoeide arm en hand ontstaan, soms met duidelijke circulatieproblemen.

Welke klachten horen erbij?

Bij thoracic outlet syndroom kunt u last hebben van:

pijn in de nek, schouder, arm of hand
tintelingen of een doof gevoel in arm, hand of vingers
een zwaar, vermoeid of trekkend gevoel in de arm
krachtsverlies of een minder vaste grip
klachten die erger worden bij bovenhands werken of langdurig dezelfde houding
uitstraling naar de onderarm of hand
een arm die sneller moe wordt bij tillen of reiken
soms hoofdpijn of spanning rondom nek en schoudergordel
bij vasculaire TOS: zwelling, verkleuring, koude vingers of een zwaar gespannen arm

Klachten worden vaak erger wanneer de arm langere tijd omhoog is, bijvoorbeeld bij schilderen, sporten, tillen, werken boven schouderhoogte of langdurig zitten met opgetrokken schouders.

Behandeling

Wilt u het Thoracic Outlet Syndroom laten behandelen? Onze behandelingen zijn in eerste instantie gericht op het verbeteren van de houding door middel van corrigerende oefeningen. Ook kijken we of spierversterkende oefeningen van toepassing zijn voor u. Ook wordt er, afhankelijk van de klacht en situatie, een manueel therapeut ingeschakeld om uw klachten te verhelpen. Neem gerust contact op of maak hier direct een afspraak aan.

Hoe ontstaat thoracic outlet syndroom?

TOS kan door verschillende factoren ontstaan. Soms is er sprake van een anatomische variant, zoals een extra halsrib of bindweefselband. In andere gevallen spelen houding, spierbelasting, trauma of herhaalde bovenhandse bewegingen een rol. Ook sport, zwaar werk of langdurig werken in een ongunstige houding kan bijdragen.

Factoren die kunnen meespelen zijn onder andere:

herhaalde bovenhandse belasting
veel tillen of dragen
een val of ander trauma
een strakke of gespannen schoudergordel
langdurig werken in een voorovergebogen of opgetrokken houding
aangeboren anatomische variaties
verminderde spierbalans of controle rond nek en schouder

Vaak is er niet één enkele oorzaak, maar een combinatie van belasting, houding, anatomie en belastbaarheid.

Hoe helpt fysiotherapie bij thoracic outlet syndroom?

Fysiotherapie is bij neurogeen TOS vaak een belangrijk onderdeel van de behandeling. De behandeling richt zich meestal op houding, spierbalans, beweegcontrole en het verminderen van druk op zenuwen en bloedvaten. Oefeningen kunnen helpen om de schoudergordel beter te laten samenwerken en de thoracic outlet minder te belasten.

Een fysiotherapeut kijkt onder andere naar:

uw houding van nek, schouders en bovenrug
welke bewegingen klachten oproepen
of de arm snel vermoeid raakt
spiercontrole van schoudergordel en romp
mogelijke invloed van werk, sport of dagelijkse belasting
of de klachten eerder passen bij zenuwirritatie, vaatbeknelling of een andere aandoening

De behandeling kan bestaan uit:

uitleg over de klacht en belastbaarheid
houdings– en bewegingsadvies
gerichte oefentherapie
verbeteren van spiercontrole rond nek, schouder en schouderblad
advies voor werkplek, sport en dagelijkse belasting
geleidelijke opbouw van arm- en schouderbelasting
waar nodig overleg over aanvullende diagnostiek of verwijzing

Hoe wordt TOS onderzocht?

De diagnose TOS is niet altijd eenvoudig te stellen. Klachten kunnen wisselen en lijken soms op andere aandoeningen. Beoordeling bestaat meestal uit een combinatie van vraaggesprek, lichamelijk onderzoek en, als dat nodig is, aanvullende diagnostiek. Daarbij kunnen artsen of specialisten denken aan beeldvorming, vaatonderzoek of zenuwonderzoek, afhankelijk van het type klachten.

Mogelijke onderzoeken zijn:

lichamelijk onderzoek in verschillende arm- en nekhoudingen
röntgenfoto, bijvoorbeeld om een halsrib te beoordelen
echo of vaatonderzoek
MRI of CT
zenuwonderzoek of EMG

Veelgestelde vragen over thoracic outlet syndroom

Wat is thoracic outlet syndroom?

Welke klachten passen bij TOS?

Is TOS een zenuwbeknelling?

Wanneer moet ik met TOS naar de huisarts?

Wanneer is spoed nodig?

Kan fysiotherapie helpen bij thoracic outlet syndroom?

Gaat thoracic outlet syndroom vanzelf over?

Is TOS hetzelfde als een nekhernia?

Over de auteur

Sander Brok

Sportfysiotherapeut

Sander Brok is afgestudeerd sportfysiotherapeut en tevens eigenaar van B&B Healthcare. Zijn interesse ligt breed in de zorg. Bekijk profiel